Birleşmiş Milletler, 21 Eylül — Dünya Gıda Programı (WFP) Geçici Direktörü, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Yemen'de tırmanan krize yanıt olarak yardım operasyonlarını genişlettiklerini duyurdu. Ülkenin Kızıldeniz kıyı şeridinin Husi güçlerinin eline geçmesiyle on binlerce insan yerinden edildi. WFP, artan açlık endişeleri karşısında acil müdahale çağrısı yaptı.
Yemen'deki insani krizin arka planı
Yemen, yıllardır süren iç savaş ve ekonomik çöküşün penceresinde dünyanın en büyük insani krizlerinden birini yaşıyor. Ülke nüfusunun büyük bölümü gıda yardımlarına muhtaç durumda. Husi güçlerinin son dönemde Kızıldeniz kıyısındaki stratejik bölgeleri ele geçirmesi, hem insani erişimi zorlaştırdı hem de yeni göç dalgalarını tetikledi. WFP yetkilisi, "Yemen halkı için her gün bir hayatta kalma mücadelesi. Yardımlarımızı hızla artırmazsak, özellikle çocuklar ve kadınlar arasında ölümler kaçınılmaz olacak" dedi.
Birleşmiş Milletler verilerine göre, Yemen'de 20 milyondan fazla insan gıda güvensizliğiyle karşı karşıya. Son çatışmalar, ülkenin kuzeyinde ve batısında yüz binlerce kişiyi yerinden etti. WFP, bu bölgelere ulaşmak için lojistik koridorları yeniden açmaya çalışıyor ancak güvenlik sorunları ve bürokratik engeller operasyonları yavaşlatıyor. Uluslararası toplumun acil fon sağlaması gerektiği vurgulanıyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Yemen'deki kriz, sadece insani boyutuyla değil, aynı zamanda bölgesel istikrar açısından da kritik. İran destekli Husi hareketinin Kızıldeniz'deki ilerleyişi, Suudi Arabistan ve BAE öncülüğündeki koalisyonun müdahalesiyle birlikte vekalet savaşlarını derinleştiriyor. Kızıldeniz, küresel ticaretin yaklaşık %10'unun geçtiği bir güzergah olarak stratejik öneme sahip. Husi saldırıları, buradaki deniz trafiğini tehdit ederek enerji fiyatlarını ve küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkiliyor.
WFP'nin çağrısı, uluslararası toplumun Yemen'e yönelik ilgisinin azaldığı bir dönemde geldi. Son yıllarda bağışlar azalırken, insani ihtiyaçlar artıyor. BM, 2023 yılı için Yemen'e yönelik insani yardım planı kapsamında 4,3 milyar dolar talep etmişti ancak bunun sadece yarısı karşılandı. WFP, yakıt ve gıda fiyatlarındaki artışın operasyonları daha da zorlaştırdığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki insani kriz, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve insani diplomasi politikaları açısından önem taşıyor. Türkiye, 2015'ten bu yana Yemen'e insani yardım gönderiyor ve krizin çözümü için diplomatik çabalara destek veriyor. Kızıldeniz'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin deniz ticaret yollarını ve enerji güvenliğini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Yemen'den kaynaklanan göç dalgaları, Türkiye'nin zaten üstlendiği göç yükünü artırabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin WFP gibi kuruluşlara verdiği destek ve bölgesel diyalog girişimleri, uzun vadeli güvenlik ve ekonomik çıkarları açısından kritik önemde.
