Dünya Bankası, ABD yönetiminin artan baskısı sonucu iklim finansmanı için belirlediği gösterge hedefi rafa kaldırmış olsa da, küresel iklim eylem planını sürdürme kararı aldı. Uzmanlara göre bu hamle, kurumun iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünü sürdürmesine engel teşkil etmeyecek. Dünya Bankası, daha önce belirlediği iddialı iklim finansmanı hedeflerini ABD yönetiminin talepleri doğrultusunda güncellemek zorunda kalmıştı. Ancak uzmanlar, bankanın diğer iklim projeleri ve taahhütleri sayesinde bu hedef olmadan da çalışmalarına devam edebileceğini vurguluyor.
Gelişmenin arka planı
Dünya Bankası, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında 2025 yılına kadar iklim finansmanı payını %35’e çıkarma hedefi belirlemişti. Ancak ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, bankanın iklim odaklı finansman politikalarına karşı çıkarak bu hedefin kaldırılmasını talep etti. ABD, Dünya Bankası’nın en büyük hissedarı olarak, kurumun stratejik kararlarında doğrudan etkili oluyor. Trump yönetimi, iklim değişikliği konusunda daha temkinli bir yaklaşım benimserken, fosil yakıt projelerine verilen desteğin artırılmasını savunuyor.
Bankanın iklim finansmanı hedefini kaldırması, çevre örgütleri ve bazı gelişmekte olan ülkeler tarafından eleştirilirken, uzmanlar bu adımın bankanın tüm iklim çalışmalarını durdurmayacağını belirtiyor. Dünya Bankası, hâlihazırda yürüttüğü yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve uyum projelerine devam edeceğini açıkladı. Özellikle yoksul ülkelerde iklim değişikliğine uyum sağlama projeleri, bankanın öncelikli alanları arasında yer alıyor. Ancak ABD’nin baskısı, bankanın gelecekteki iklim stratejilerini nasıl şekillendireceği konusunda belirsizlik yaratıyor.
Küresel boyut
Dünya Bankası’nın iklim finansmanı hedefini kaldırması, küresel iklim mücadelesinde önemli bir sinyal olarak yorumlanıyor. ABD’nin iklim değişikliği konusundaki tutumu, uluslararası finans kuruluşlarının politikalarını doğrudan etkiliyor. Trump yönetimi, daha önce de Paris İklim Anlaşması’ndan çekilme kararı almış ve gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim yardımlarını kesmişti. Uzmanlar, Dünya Bankası’nın bu kararının, diğer kalkınma bankalarına da emsal teşkil edebileceğini düşünüyor.
Öte yandan, Avrupa Birliği ve diğer gelişmiş ülkeler, Dünya Bankası’nın iklim finansmanı hedefini koruması gerektiğini savunuyor. AB, kendi iklim finansmanı taahhütlerini artırırken, uluslararası finans kuruluşlarının da bu hedeflere uyum sağlamasını bekliyor. Dünya Bankası’nın hedefi kaldırması, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele kapasitesini olumsuz etkileyebilir. Bu ülkeler, iklim finansmanına erişim konusunda büyük zorluklar yaşarken, Dünya Bankası’nın desteğini kaybetmekten endişe ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum konularında Dünya Bankası’ndan önemli ölçüde finansman sağlayan bir ülke konumunda. Bankanın iklim finansmanı hedefini kaldırması, Türkiye’nin yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği projelerine ayrılan kaynaklarda daralmaya yol açabilir. Türkiye, özellikle su kaynakları yönetimi, kuraklıkla mücadele ve yeşil dönüşüm alanlarında Dünya Bankası kredilerine ihtiyaç duyuyor. Bu karar, Türkiye’nin iklim hedeflerine ulaşmasını zorlaştırabilir ve alternatif finansman kaynakları arayışını hızlandırabilir.
