Comcast’in, sahibi olduğu NBCUniversal’daki medya ve eğlence varlıklarını elden çıkarma planı, Wall Street’te şirketin General Electric’in (GE) 2000’lerdeki dönüşümüne benzer bir stratejik kopuş olarak yorumlanıyor. ABD’li telekom ve medya devi, kablolu televizyon ve yayıncılık gibi ‘göz alıcı’ işlerden çekilerek, altyapı ve internet hizmetlerine odaklanma kararı aldı. Bu hamle, CEO Brian Roberts ve yönetim kurulu için eğlence sektörünün cazibesi hissedarlar için her zaman kârlı olmadığını gösteriyor. Şirketin hisse değeri son yıllarda düşerken, Netflix, Disney ve Amazon gibi dijital rakipler karşısında eski parlaklığını yitiren medya birimlerinin ayrılması, yatırımcılar tarafından destekleniyor.
Gelişmenin arka planı: Eğlence devinden altyapı şirketine
Comcast, 2009 yılında NBCUniversal’ın %51’ini 6,5 milyar dolara satın alarak medya dünyasına büyük bir giriş yapmıştı. 2013’te General Electric’ten kalan hisseleri de alarak şirketin tam sahibi oldu. Ancak son yıllarda streaming rekabeti, kablolu televizyon aboneliklerindeki düşüş ve reklam gelirlerinin azalması, NBCUniversal’ın kârlılığını olumsuz etkiledi. Comcast’in asıl kâr merkezi olan kablolu internet ve telekom hizmetleri, medya birimlerinin zararlarını sübvanse eder hale geldi. Şirket, 2023’te NBCUniversal’ın değerinde 5 milyar dolardan fazla değer düşüklüğü kaydetti. Comcast CEO’su Brian Roberts, yatırımcılara yaptığı açıklamada, “Medya işimiz artık stratejik önceliklerimizin merkezinde değil” diyerek, şirketin fiber optik altyapı ve 5G ağlarına yönelik yatırımları artıracağını duyurdu.
Comcast’in bu kararı, GE’nin 2005-2010 arasında NBCUniversal’dan kademeli olarak çekilmesini hatırlatıyor. O dönemde GE, medyanın sermaye yoğun ve düşük kârlı yapısı nedeniyle eğlence varlıklarını elden çıkarmış, sanayi ve enerji odaklı bir şirkete dönüşmüştü. Comcast de benzer bir dönüşümle, hisse başına kârını artırmayı ve borç yükünü azaltmayı hedefliyor. Wall Street analistleri, bu ayrışmanın Comcast’in piyasa değerini yüzde 15-20 oranında artırabileceğini tahmin ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Medya sektöründen altyapıya kayış
Comcast’in Hollywood’dan kopuşu, küresel medya sektöründe bir trendin parçası. AT&T, Time Warner’ı 2022’de Discovery’ye satarken, Verizon da AOL ve Yahoo’yu 2017’de Apollo Global Management’a devretmişti. Büyük telekom şirketleri, medya varlıklarının getirdiği düzenleyici yükler ve düşük marjlar nedeniyle bu işlerden uzaklaşıyor. Öte yandan, Disney ve Netflix gibi saf medya şirketleri abone kaybıyla mücadele ediyor. Comcast’in ayrılması, NBCUniversal’ın bağımsız bir oyuncu olarak hayatta kalma şansını sorgulatıyor. Uzmanlar, Universal’ın film stüdyosu ve tema parkları gibi değerli varlıkların ayrı ayrı satılabileceğini ya da bir medya şirketiyle birleşebileceğini belirtiyor. Bu süreç, küresel medya pazarında yoğunlaşmayı artırabilir ve Netflix ile Disney’in hakimiyetini pekiştirebilir.
Küresel ölçekte, bu karar, telekom ve medya sektörlerindeki dikey entegrasyon modelinin sorgulanmasına yol açıyor. Avrupa’da Vodafone, 2023’te İspanya’daki medya varlıklarını satmış, Asya’da ise Singtel, medya işlerinde küçülmeye gitmişti. Comcast’in adımı, bu eğilimi hızlandırabilir. Ayrıca, yapay zeka ve veri merkezlerine yapılan yatırımların artması, telekom şirketlerinin altyapıya odaklanmasını teşvik ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Comcast’in stratejik dönüşümü, Türkiye’deki medya ve telekom şirketleri için de dersler barındırıyor. Türk telekom ve medya sektöründe de benzer bir eğilim görülebilir; Turkcell, dijital servislere odaklanırken, medya varlıklarını elden çıkarabilir. Küresel sermaye akışında medyadan altyapıya kayış, Türkiye’ye doğrudan yabancı yatırım olarak fiber ve 5G yatırımlarına ilgiyi artırabilir. Ayrıca, NBCUniversal’ın satışı sırasında Türk yatırımcıların fırsatlar araması mümkün, ancak siyasi belirsizlikler nedeniyle bu pek olası görünmüyor. Bu gelişme, küresel eğilimlerin Türkiye’deki telekom-medya ayrışmasını hızlandırabileceğini gösteriyor.
