Küresel hisse senedi piyasalarında dikkat çekici bir ayrışma yaşanıyor: Yarıiletken sektörü hisseleri, bu yıl yapay zeka talebiyle yüzde 80’in üzerinde değer kazanırken, bu talebi yaratan 'Muhteşem Yedili' (Magnificent Seven) olarak bilinen teknoloji devleri aynı dönemde düzeltme bölgesine girdi. Apple, Microsoft, Alphabet, Amazon, Nvidia, Meta ve Tesla’dan oluşan bu grup, S&P 500 endeksinin yaklaşık yüzde 30’unu temsil ediyor. Ancak yılın ikinci yarısından itibaren bu hisselerde yaşanan satış baskısı, endeksin genel performansını da olumsuz etkiledi.
Yapay zeka balonu mu, yapısal dönüşüm mü?
Yarıiletken hisselerindeki yükselişin arkasında, Muhteşem Yedili'nin yapay zeka altyapısına yaptığı devasa yatırımlar bulunuyor. Özellikle Nvidia’nın grafik işlem birimleri (GPU) veri merkezlerinde yoğun talep görüyor. Ancak bu yatırımların karlılığa dönüşüp dönüşmeyeceği konusunda belirsizlikler artıyor. Şirketlerin yapay zeka harcamaları milyarlarca doları bulurken, bu harcamaların gelir getirici modellere evrilmesi zaman alıyor. Yatırımcılar, bu döngünün sürdürülebilirliğini sorguluyor.
Diğer taraftan, ABD Merkez Bankası'nın faiz politikasına ilişkin belirsizlikler ve jeopolitik gerilimler de teknoloji hisseleri üzerinde baskı yaratıyor. Özellikle Çin’e yönelik çip kısıtlamaları ve ABD’deki olası regülasyonlar sektörün geleceğine dair endişeleri artırıyor. Yarıiletken şirketleri ise bu belirsizliklere rağmen sipariş defterlerinin dolu olması sayesinde yükselişini sürdürüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Piyasalar için ne anlama geliyor?
Bu ayrışma, genel piyasa sağlığı açısından endişe verici. Tarihsel olarak, teknoloji devlerinin liderliğindeki bir yükseliş trendi, piyasaların geniş tabanlı bir şekilde değer kazandığı anlamına gelir. Ancak şu anda yarıiletken hisseleri dışındaki şirketlerin bu yükselişe katılamaması, piyasanın dar bir alana sıkıştığını gösteriyor. Bu durum, bir düzeltme veya ani satış dalgası riskini artırıyor.
Küresel çapta, Asya piyasaları özellikle Tayvan ve Güney Kore’deki yarıiletken üreticileri bu trendden olumlu etkilenirken, Avrupa ve gelişmekte olan piyasalar daha temkinli seyrediyor. ABD’de ise S&P 500’ün Muhteşem Yedili dışındaki şirketleri yatay seyrediyor. Uzmanlar, yapay zeka yatırımlarının getirisinin netleşmesinin 2025 yılının ikinci yarısını bulabileceğini belirtiyor. Bu süreçte oynaklığın yüksek kalması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’nin yarıiletken sektöründe doğrudan bir üretim kapasitesi bulunmasa da, küresel çip tedarik zincirindeki dalgalanmalar Türk ihracatçılarını ve otomotiv gibi yoğun çip kullanan sektörleri etkileyebilir. Ayrıca Borsa İstanbul’da işlem gören teknoloji hisseleri, ABD piyasalarındaki bu ayrışmadan dolaylı olarak etkilenebilir. Yapay zeka talebinin yavaşlaması, Türkiye’nin dijital dönüşüm hedefleri ve veri merkezi yatırımları açısından risk oluştururken, yarıiletken fiyatlarının düşmesi ise ithalatçı konumundaki Türkiye için fırsat yaratabilir.
