Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, hafta sonu gerçekleştirdiği Moğolistan ziyareti sırasında Pekin'in yeni kurulan Moğol hükümetini ekonomik yörüngesine çekme çabalarının bir parçası olarak sınır ötesi ulaşım ve ticaret bağlarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Vang, "Çin'in Moğolistan'a yönelik politikası istikrar ve süreklilik arz ediyor ve Çin, Moğolistan'ın güvenebileceği bir komşu olacak" dedi. Ziyaret, Moğolistan'ın 2024 yılında yapılan parlamento seçimlerinin ardından yeni hükümetin şekillenmesiyle gerçekleşti.
Gelişmenin Arka Planı
Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, 24-25 Ağustos 2024 tarihlerinde Moğolistan'ın başkenti Ulanbator'u ziyaret etti. Ziyaret, Moğolistan Başbakanı Luvsannamsrain Oyun-Erdene ve Dışişleri Bakanı Battsetseg Batmunkh ile yapılan görüşmeleri içerdi. Görüşmelerde, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması, sınır ötesi altyapı projelerinin hızlandırılması ve enerji işbirliğinin derinleştirilmesi ele alındı. Vang, "Moğolistan'ın kalkınma stratejisiyle uyumlu olarak, Çin-Moğolistan ekonomik koridoru projelerini hayata geçirmek için birlikte çalışmalıyız" ifadelerini kullandı. Çin ve Moğolistan arasındaki ticaret hacmi 2023 yılında 16,6 milyar dolara ulaşırken, Çin Moğolistan'ın en büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Vang Yi'nin ziyareti, Çin'in Orta Asya ve Moğolistan'da etkisini artırma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Pekin, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Moğolistan'da demiryolu, karayolu ve enerji projelerine yatırım yapıyor. Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı ile gerilim yaşaması, Çin'in bölgedeki nüfuzunu artırmasına olanak tanıyor. Ayrıca Moğolistan, Rusya ve Çin arasında bir tampon bölge olarak stratejik öneme sahip. Çin, Moğolistan'ın zengin maden kaynaklarına (kömür, bakır, altın) erişim sağlamak ve ülkeyi kendi ekonomik ağına entegre etmek istiyor. Bu durum, ABD ve Japonya gibi ülkelerin Moğolistan'la ilişkilerini geliştirme çabalarıyla da paralellik gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in Moğolistan'la ilişkilerini derinleştirmesi, Türkiye'nin Orta Asya politikası açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, Moğolistan'ı da kapsayan geniş bir coğrafyada ekonomik ve kültürel bağlarını geliştirmeye çalışıyor. Ancak Çin'in bölgedeki artan etkisi, Türkiye'nin Orta Asya ülkeleriyle olan ticari ve diplomatik ilişkilerinde rekabet unsuru oluşturabilir. Özellikle Kuşak ve Yol Girişimi'nin bölge üzerindeki etkisi, Türkiye'nin Avrasya koridor projeleriyle (örneğin Bakü-Tiflis-Kars demiryolu) rekabet edebilir. Türkiye, Moğolistan gibi ülkelerle ikili ticari anlaşmalar ve kültürel diplomasi yoluyla bölgedeki varlığını sürdürmek zorundadır.
