Çin'in Hong Kong ve Makao işlerinden sorumlu en üst düzey yetkilisi Xia Baolong, dört günlük bir ziyaret kapsamında Zhuhai kentindeki Hengqin işbirliği bölgesini ziyaret etti. Bu ziyaret, iki özel idari bölgenin (SAR) Çin anakarasıyla daha sıkı entegrasyonunu sağlamak ve ülkenin 15. Beş Yıllık Plan hedefleriyle uyumlu hale getirmek amacıyla gerçekleştiriliyor. Xia Baolong, Hong Kong ve Makao İşleri Ofisi'nin direktörü olarak, merkezi hükümetin bu bölgelerle ilgili politikalarını uygulamakla görevli.
Hengqin Ziyaretinin Arka Planı
Hengqin, Guangdong eyaletine bağlı Zhuhai kentinde, Makao'ya komşu bir ada olup 2009 yılından bu yana Makao ile işbirliğini geliştirmek için özel bir bölge olarak geliştirilmektedir. 2021 yılında kurulan Hengqin Guangdong-Makao Derin İşbirliği Bölgesi, Makao'nun ekonomik çeşitlendirmesine katkıda bulunmayı ve anakarayla entegrasyonunu derinleştirmeyi hedefliyor. Xia'nın ziyareti, bu bölgenin potansiyelini değerlendirmek ve merkezi hükümetin entegrasyon planlarını hızlandırmak için önemli bir adım olarak görülüyor. Ziyaret sırasında Xia, bölgedeki altyapı projelerini inceledi ve yerel yetkililerle toplantılar yaptı.
Hong Kong ve Makao, 1997 ve 1999'da İngiltere ve Portekiz'den devralındıktan sonra "tek ülke, iki sistem" prensibiyle yönetiliyor. Ancak son yıllarda Pekin, özellikle Hong Kong'da ulusal güvenlik yasası gibi adımlarla merkezi otoriteyi güçlendirmişti. Makao ise daha sakin bir profil çizse de ekonomisi büyük ölçüde kumar sektörüne dayanıyor. Hengqin bölgesi, Makao'nun kumar dışı sektörlerde çeşitlenmesi ve anakarayla ticari ilişkilerini artırması için bir katalizör görevi görüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Xia Baolong'un bu ziyareti, Çin'in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Plan hazırlıklarının bir parçası. Plan, teknolojik bağımsızlık, yeşil enerji dönüşümü ve dışa bağımlılığı azaltma gibi hedefler içeriyor. Hong Kong ve Makao'nun bu plana entegrasyonu, onların finans, lojistik ve inovasyon merkezleri olarak rollerini pekiştirmeyi amaçlıyor. Özellikle Hengqin'in, Makao için bir teknoloji ve yenilik merkezi haline gelmesi bekleniyor. Bu durum, Çin'in "Büyük Körfez Bölgesi" (Greater Bay Area) stratejisiyle de uyumlu: Guangzhou, Shenzhen, Zhuhai, Hong Kong ve Makao'yu kapsayan bu mega kentleşme projesi, bölgesel ekonomik entegrasyonu hızlandırmayı hedefliyor.
Küresel ölçekte, Çin'in SAR'larla entegrasyon çabaları, uluslararası toplumda endişeyle izleniyor. Bazı gözlemciler, "tek ülke, iki sistem" prensibinin aşındığını ve Pekin'in merkezi kontrolü artırdığını savunuyor. Ancak Çin yönetimi, bu adımların ekonomik kalkınma ve istikrar için gerekli olduğunu belirtiyor. Xia'nın ziyareti, özellikle Makao'nun Çin anakarasıyla ekonomik bağlarını derinleştirirken, siyasi özerkliğinin sınırlarını da test eden bir gelişme.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Çin'in bölgesel entegrasyon stratejisinin bir parçası olarak doğrudan Türkiye'yi hedef almasa da, küresel etkileri itibarıyla Ankara tarafından izlenmelidir. Çin'in "Kuşak ve Yol" projesi kapsamında Türkiye ile ticari ilişkileri derinleşirken, Hong Kong ve Makao'nun entegrasyonu, Çin'in kendi içinde merkezi kontrolü artırma eğilimini yansıtıyor. Bu durum, Türkiye'nin Asya politikaları açısından, Çin'in uluslararası platformlarda daha koordineli ve merkezi bir oyuncu haline gelmesi anlamına gelebilir. Ayrıca, Çin'in teknoloji ve inovasyon hedefleri, Türkiye'nin de yer aldığı gelişmekte olan ülkeler için rekabet ve işbirliği fırsatları sunuyor.
