Çin'in Henan eyaletinde yaşayan bir seyahat fenomeni olan Guo, sekiz yıldır beslediği Border Collie cinsi köpeği Çutou'nun çalınıp 180 yuan (yaklaşık 25 ABD doları) karşılığında satılması ve ardından kesilip yenilmesiyle sarsıldı. Zeki, enerjik ve sakin doğasıyla tanınan Çutou, Guo'nun sosyal medya hesaplarında binlerce takipçisi olan bir evcil hayvandı. Olay, Çin'de evcil hayvanların yasal statüsünün belirsizliğini ve hayvan haklarına ilişkin zayıf düzenlemeleri bir kez daha gündeme taşıdı.
Olayın arka planı ve hukuki süreç
Guo, köpeğinin kaybolmasının ardından yaptığı araştırmayla Çutou'nun bir hırsız tarafından çalındığını ve yerel bir hayvan pazarında 180 yuana satıldığını tespit etti. Alıcının köpeği kestirip yediği ortaya çıkarken, Guo hırsız hakkında dava açtı. Ancak Çin yasaları, evcil hayvanları genellikle 'mal' olarak sınıflandırdığı için, köpeğin maddi değeri düşük olduğundan hırsızlık suçlaması ciddi bir yaptırım gerektirmedi. Guo, hayvan hakları savunucularının desteğiyle kamuoyu oluşturmaya çalışsa da, mevcut yasal çerçeve hayvanlara yönelik şiddeti veya hırsızlığı caydırıcı cezalarla karşılamıyor.
Çin'de son yıllarda evcil hayvan sahiplenme oranı hızla artarken, beraberinde yasal düzenlemelerin yetersizliği de tartışma konusu oldu. 2020'de Şenzen, evcil hayvanların 'mal' statüsünden çıkarılması için adım atan ilk şehir olsa da, ulusal düzeyde kapsamlı bir hayvan refahı yasası halen mevcut değil. Hayvan hakları örgütleri, bu tür olayların sıkça yaşandığını ancak yasal boşluk nedeniyle cezasız kaldığını belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Çin'de yaşanan bu olay, dünya genelinde hayvan hakları ve evcil hayvanların yasal korunması konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Birçok ülkede evcil hayvanlar 'duyarlı varlıklar' olarak kabul edilirken, Çin'deki bu vaka hayvan refahı standartlarının ülkeden ülkeye ne kadar farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor. Özellikle Asya-Pasifik bölgesinde, evcil hayvan tüketimi kültürel bir tartışma konusu olmaya devam ederken, bu tür olaylar hayvanların hukuki statüsünün yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Guo'nun davası, Çin'de hayvanlara yönelik muamelenin sadece bireysel bir trajedi değil, aynı zamanda sistemik bir sorun olduğunu da gözler önüne seriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber, Türkiye'de de benzer yasal boşlukların bulunduğu bir dönemde gündeme geliyor. Türkiye'de 2021'de kabul edilen Hayvanları Koruma Kanunu, evcil hayvanlara yönelik şiddeti suç saymakla birlikte, uygulamada caydırıcılık sorunları yaşanıyor. Çin'deki bu vaka, Türkiye'deki hayvan hakları savunucularına yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiği konusunda bir referans noktası sunuyor. Ayrıca, Asya'daki bu tür olaylar, küresel hayvan refahı standartlarının oluşturulması yönündeki tartışmalara katkıda bulunuyor. Türkiye'nin bu alanda uluslararası normlara uyumu, hem iç kamuoyu hem de uluslararası itibarı açısından önem taşıyor.
