Çin’in yapay zeka (YZ) sektörü, son çeyrekte rekor kâr artışlarına imza atmaya hazırlanıyor. Sektör temsilcileri, özellikle büyük dil modelleri ve bulut bilişim gelirlerindeki patlama sayesinde yıllık bazda yüzde 1000’in üzerinde kâr artışı bekliyor. Ancak bu etkileyici rakamlar, yatırımcıları tatmin etmekte zorlanabilir. Çünkü Çin YZ hisseleri, son 12 ayda ortalama yüzde 300 değer kazanarak beklentileri olağanüstü seviyelere yükseltti. Yatırım bankalarının analistlerine göre, bu devasa kâr artışı bile hisselerin daha da yukarı gitmesi için yeterli olmayabilir.
Yapay Zeka Yarışında Beklentiler Tavan Yaptı
Çin’in en büyük teknoloji şirketleri, geçen yıl ChatGPT benzeri modellerin gölgesinde yatırımcıların radarına girmişti. Alibaba, Tencent, Baidu ve SenseTime gibi devler, YZ altyapısına milyarlarca dolar harcarken, gelirler henüz bu yoğun yatırımı karşılayamadı. Ancak son çeyrekte işler değişti: YZ destekli bulut hizmetleri, reklam ve abonelik gelirleri hızla artmaya başladı. Örneğin Baidu’nun Ernie botu, reklam gelirlerini üçe katlarken, SenseTime’ın yüz tanıma ve otonom sürüş çözümleri de satışları patlattı.
Analistler, Çin merkezli yapay zeka şirketlerinin toplam kârının 2024 ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 1200 artacağını öngörüyor. Bu tarihi bir oran olmasına rağmen, hisseler son aylarda beklentileri o kadar ileri taşıdı ki, şu anki fiyat/kazanç oranları (F/K) 80’lerin üzerinde seyrediyor. Örneğin SenseTime’ın F/K oranı 120’ye ulaştı; bu, şirketin kârının 120 yıl boyunca aynı kalması halinde yatırımın geri döneceği anlamına geliyor. Bu abartılı değerlemeler, herhangi bir hayal kırıklığında büyük düzeltmelere yol açabilir.
Küresel Rüzgar ve Bölgesel Farklılaşma
Çin YZ hisseleri, ABD’li teknoloji devlerine kıyasla daha ucuz olmasına rağmen, siyasi riskler ve düzenleyici belirsizliklerle karşı karşıya. Pekin yönetiminin veri güvenliği kuralları, şirketlerin faaliyetlerini sınırlayabilirken, ABD’nin çip ambargosu da Çinli firmaları en gelişmiş yarı iletkenlere erişimde zorluyor. Öte yandan, Asya’nın diğer büyük ekonomileri Hindistan ve Güney Kore de YZ’ye hızla yatırım yapıyor. Çin’in bu yarışta öncü konumunu koruyabilmesi için yerli çip üretimine odaklanması gerekiyor zira yabancı teknolojiye bağımlılık zayıf halka olarak görülüyor.
Goldman Sachs’ın raporuna göre, Çinli yatırımcılar hala iyimser: YZ fonlarına son yedi haftada 10 milyar dolardan fazla giriş oldu. Ancak bu yoğun giriş, piyasada balon oluşumuna dair endişeleri de artırıyor.
Uzmanlar, önümüzdeki dönemde Çin YZ hisselerinin yatay bir bantta işlem göreceğini, ancak büyük bir düzeltmenin de kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Kâr açıklamaları ne kadar güçlü olursa olsun, beklentilerin aşılamaması durumunda satış dalgası yaşanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin yapay zeka piyasasındaki dalgalanma, Türkiye’deki teknoloji yatırımcıları için yakından izlenmesi gereken bir gelişme. Türk yatırım fonlarının portföylerinde Çin YZ hisselerine maruziyet artarken, olası bir düzeltme Türkiye’de de etkili olabilir. Ayrıca, Türkiye’nin kendi YZ stratejisi açısından, Çin’in çip ambargosuna karşı verdiği mücadele örnek teşkil ediyor. Ankara’nın yerli ve milli yarı iletken hamlesi için Çin tecrübesinden ders çıkarması önem taşıyor. Öte yandan, Çinli teknoloji devleriyle ortaklık kuran Türk firmaları (örneğin Trendyol’un Alibaba ile bağları) bu balon söndüğünde risklere karşı tedbirli olmalı.
