Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'ne ait savaş uçakları, Mısır semalarında ilk kez tatbikat gerçekleştirdi. Mısır ve Çin orduları arasında düzenlenen ortak hava tatbikatı, Peking'in askeri erişimini Akdeniz'e kadar genişlettiğini gösteriyor. Tatbikat, bölgesel güç dengeleri açısından önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor.
Tatbikatın Arka Planı ve Askeri Boyutu
Çin Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Hava Kuvvetleri'ne bağlı çok sayıda savaş uçağı, Mısır Hava Kuvvetleri ile birlikte "Kartal Kartalı" adı verilen ortak tatbikata katıldı. Tatbikat kapsamında hava muharebe manevraları, karşılıklı simülasyon görevleri ve keşif uçuşları icra edildi. Çin resmi haber ajansı Xinhua, tatbikatın iki ülke arasındaki askeri işbirliğini güçlendirdiğini ve karşılıklı güveni artırdığını duyurdu.
Uzmanlara göre bu tatbikat, Çin'in son yıllarda Afrika ve Orta Doğu'da artan askeri diplomatik faaliyetlerinin bir parçası. Daha önce Cibuti'de ilk denizaşırı askeri üssünü açan Çin, şimdi hava gücünü Akdeniz'e taşıyarak bölgede kalıcı bir varlık oluşturmayı hedefliyor. Mısır'ın Süveyş Kanalı'na olan stratejik konumu, tatbikatın önemini artırıyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Çin'in Mısır ile yaptığı bu tatbikat, ABD'nin bölgedeki geleneksel askeri üstünlüğüne meydan okuma olarak okunuyor. Washington, Mısır'a yıllık 1,3 milyar dolarlık askeri yardım yapıyor ve Kahire'nin en büyük silah tedarikçisi konumunda. Ancak Mısır, son yıllarda Rusya ve Çin ile de savunma ilişkilerini geliştiriyor. 2022'de Mısır, Çin'den ilk kez insansız hava aracı satın aldı; 2023'te ise iki ülke ortak deniz tatbikatı düzenledi.
Çin'in Akdeniz'deki askeri varlığı, NATO'nun güney kanadı için de yeni bir denklem oluşturuyor. Özellikle Doğu Akdeniz'de enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda yaşanan gerilimler göz önüne alındığında, Çin'in bölgeye askeri uçak göndermesi dengeleri etkileyebilir. Uzmanlar, Çin'in bu hamlesinin yalnızca sembolik olmadığını, aynı zamanda uzun vadeli bir stratejik yerleşim planının parçası olduğunu belirtiyor.
Tatbikat, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki ekonomik yatırımlarını askeri güçle destekleme stratejisiyle de örtüşüyor. Mısır, Kuşak ve Yol'un kritik bir durağı; Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ticaretin güvenliği Çin için hayati önem taşıyor. Bu nedenle Peking, bölgede askeri varlığını artırarak ticari çıkarlarını korumayı amaçlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in Mısır'daki askeri tatbikatı, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki stratejik hesaplarını doğrudan etkiliyor. Mısır, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de karşı karşıya geldiği aktörlerden biri; Çin'in Mısır'a artan askeri desteği, Kahire'nin elini güçlendirebilir. Ayrıca Çin'in bölgede askeri varlık göstermesi, NATO müttefiki Türkiye için yeni bir güvenlik sınaması anlamına geliyor. Türkiye, Çin ile ekonomik işbirliğini derinleştirirken, askeri alanda dengeyi korumak zorunda. Bu gelişme, Ankara'nın Akdeniz ve Orta Doğu politikalarında çok yönlü diplomasi ihtiyacını artırıyor.
