ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Michael Kurilla'nın, İran'a yönelik hava saldırılarının durdurulması yönünde Beyaz Saray'a tavsiyede bulunduğu bildirildi. Axios'un aktardığına göre, ABD'li askeri yetkililer, mevcut hava harekatının acil hedeflerine ulaştığı ve operasyonel sonuç üretmekten çıktığı gerekçesiyle bombardımanın askıya alınmasını önerdi. Anadolu Ajansı'nın aktardığı habere göre, söz konusu öneri, ABD Başkanı Joe Biden'a iletildi.
Harekattaki Tıkanma ve Maliyet Endişesi
Pentagon kaynakları, hava saldırılarının İran'ın füze ve insansız hava aracı (İHA) üretim tesisleri ile lojistik altyapısını hedef aldığını, ancak son haftalarda yeni hedef kalmadığını ve vurulacak noktaların "tükendiğini" belirtti. CENTCOM yetkilileri, operasyonların sürdürülmesinin askeri açıdan anlamlı bir kazanım sağlamayacağını, ayrıca mühimmat stoklarının tükenmesi ve bölgedeki ABD güçlerine yönelik risklerin arttığını ifade etti.
Axios'a konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili, "Operasyon hedeflerine ulaştı; daha fazla saldırı düzenlemek hem maliyet hem de risk açısından verimsiz olur" dedi. Yetkili, CENTCOM'un İran'daki hedeflerin büyük bir kısmının imha edildiği veya ağır hasar gördüğü değerlendirmesinde bulunduğunu aktardı.
Beyaz Saray'ın bu tavsiyeye nasıl yanıt vereceği merak edilirken, ABD Başkanı Yardımcısı Kamala Harris'in güvenlik ekibinin İran dosyasını yakından takip ettiği öğrenildi. İran tarafı ise saldırıların durdurulması halinde misilleme yapmayacağına dair sinyaller verdi, ancak bu yönde resmi bir açıklama yapılmadı.
Tahran-Yönetimi İkilemi ve Bölgesel Yansımalar
İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, ABD'nin saldırılarına karşı "güçlü bir yanıt" sözü vermişti. Ancak Tahran yönetimi, İran'ın ekonomik kırılganlıkları ve halkın savaş yorgunluğu nedeniyle topyekün bir çatışmadan kaçınmaya çalışıyor. CENTCOM'un saldırıları durdurma önerisi, bölgede tırmanmanın sınırlı tutulması isteğiyle örtüşüyor.
Bölgesel güçlerden İsrail, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını desteklerken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi Körfez ülkeleri, çatışmanın yayılmasından endişe duyuyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehditleri, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya neden oldu. Uzmanlar, ABD'nin saldırıları durdurması halinde İran'ın nükleer programına ilişkin diplomatik süreçlerin yeniden başlayabileceğini belirtiyor.
Geçtiğimiz haftalarda ABD, İran'ın vekil güçlerinin Irak ve Suriye'deki ABD üslerine yönelik saldırılarına karşılık olarak İran topraklarında hedefleri vurmuştu. CENTCOM'un açıklamasına göre, hava harekatı sırasında İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait 30'dan fazla hedef imha edildi. Saldırıların İran'ın füze üretim kapasitesini önemli ölçüde zayıflattığı değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran, Türkiye'nin komşusu ve enerji ithalatında kilit bir ülke. ABD-İran arasındaki gerilimin düşmesi, Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrarı açısından olumlu bir gelişme olabilir. Saldırıların durması, Türkiye'nin İran ile sınır güvenliği ve göç konularındaki işbirliğini de kolaylaştırabilir. Öte yandan, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarını sürdürmesi, Türkiye'nin enerji ticaretini olumsuz etkileyebilir. Türkiye, bölgesel istikrar için diplomasiye öncelik verilmesi gerektiğini savunuyor; bu nedenle CENTCOM'un tavsiyesi, Türkiye'nin tezleriyle örtüşüyor.
