Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde, iki ülke arasındaki ticaret müzakerelerini 'hızlandırma' konusunda mutabık kaldıklarını duyurdu. Bu gelişme, Kanada'nın en büyük ticaret ortağı olan ABD ile son dönemde Trump'ın sert sözleri, ticaret tehditleri ve gümrük tarifeleri nedeniyle iyice gerilen ilişkilerde diplomatik bir yumuşama sinyali olarak değerlendiriliyor. Carney, görüşmenin 'yapıcı' geçtiğini belirtirken, Trump ise sosyal medya hesabından 'Kanada ile harika bir anlaşma için sabırsızlandığını' ifade etti.
Arka plan: Gergin ilişkiler ve tarife krizi
ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve gelmesinin ardından Kanada'ya yönelik izlediği agresif ticaret politikası, iki ülke arasında on yıllardır süren istikrarlı ticari ilişkileri sarsmıştı. Trump, özellikle çelik ve alüminyum ithalatına yüzde 25 oranında gümrük vergisi getirmiş, ayrıca otomotiv ve kereste sektörlerinde de ek tarifeler uygulamıştı. Kanada hükümeti bu adımlara misilleme olarak ABD'den ithal edilen birçok ürüne karşılıklı tarifeler uygularken, Carney başbakan olduktan sonra 'ticaret savaşının' ekonomiye verdiği zararı azaltmak için diyaloğa ağırlık verdi.
Trump'ın Kanada'yı 'Amerika'nın 51. eyaleti' olarak nitelendiren ve Başbakan Carney'i 'Vali Carney' diye çağıran söylemleri de ikili ilişkileri germişti. Ancak son haftalarda Trump yönetiminin, özellikle Çin ile ticaret savaşının derinleşmesi ve iç siyasi baskılar nedeniyle Kanada ile daha ılımlı bir yaklaşım benimsemeye başladığı gözleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kanada-ABD ticari ilişkileri, dünyanın en büyük ticaret ortaklıklarından biri olup, iki ülke arasındaki günlük ticaret hacmi 2,5 milyar doların üzerinde seyrediyor. Bu nedenle yaşanan her gerginlik, başta enerji ve otomotiv olmak üzere birçok sektörde küresel tedarik zincirlerini etkiliyor. Carney ve Trump'ın müzakereleri hızlandırma kararı, Meksika ile birlikte yeniden müzakere edilen ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) geleceği açısından da kritik önem taşıyor. Anlaşmanın 2026'da gözden geçirilmesi planlanırken, iki liderin bu süreci öne çekmek istediği belirtiliyor.
Avrupa Birliği ve Asya pasif ticaret ortakları da bu gelişmeyi yakından izliyor. Zira ABD'nin ticaret politikalarındaki değişim, küresel ticaret dengelerini yeniden şekillendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada ve ABD arasında ticari gerilimin azalması, dolaylı da olsa Türkiye'yi etkileyebilir. ABD'nin ticaret savaşlarında elini rahatlatması, özellikle Çin'e yönelik baskıyı artırmasına neden olabilir; bu da küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılanmasında Türkiye'nin bir üretim üssü olarak cazibesini artırabilir. Ayrıca Türkiye, ticaret ortakları arasında Kanada ile de ticari ilişkilerini geliştirme potansiyeli taşıyor; ancak doğrudan bir etki beklenmiyor.
