Kanada Başbakanı Mark Carney'nin son günlerde sıkça kullandığı 'Maple MAGA' (Akçaağaç Yaprağı MAGA'sı) söylemi, Washington'daki kariyer diplomatları tarafından endişeyle karşılandı. Carney, ABD Başkanı Donald Trump'ın "Amerika'yı Yeniden Büyük Yap" sloganına atıfla, Kanada'nın bağımsız savunma politikası izleyeceği mesajını vermeye çalışıyor. Ancak ABD'li üst düzey yetkililere göre, başbakanlık konuşmaları politika belirleyici değil; asıl belirleyici olan, bütçe kararları ve savunma harcamaları. Carney'in retoriği, Kanada'nın NATO taahhütlerini yerine getirme konusunda samimi olmadığı izlenimi yaratıyor.
Retorik mi, gerçek politika mı?
Washington'da görev yapan kariyer diplomatları, başbakanlık konuşmalarını dikkatle izlese de, asıl ölçütün hükümetin yayınladığı savunma bütçeleri ve tedarik kararları olduğunu belirtiyor. Carney'in 'Maple MAGA' vurgusu, Kanada'nın NATO'nun %2 GSYH savunma harcaması hedefini karşılama taahhüdünü sorgulatıyor. Kanada, 2023 itibarıyla GSYH'sinin sadece %1,38'ini savunmaya ayırırken, bu oranın 2030'a kadar %2'ye çıkarılması bekleniyor. Ancak Carney'in sembolik söylemi, ABD'de 'Kanada yine vaat veriyor ama yerine getirmiyor' algısını güçlendiriyor.
ABD Savunma Bakanlığı'ndan bir yetkili, "Konuşmalar iyi niyet gösterir ama kararlar somut adımlarla ölçülür. Carney'in sözleri, Kanada'nın bağımsız bir savunma politikası yürüteceği anlamına gelmiyor; aksine, NATO müttefikleriyle uyumu zorlaştırabilir" değerlendirmesini yaptı. Öte yandan, Kanada'nın F-35 tedariki ve Arktik savunma yatırımları gibi somut adımları, ABD'deki bazı çevrelerce yetersiz bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Carney'in söylemi, sadece ABD-Kanada ilişkilerini değil, aynı zamanda NATO'nun Kuzey Amerika kanadındaki güvenlik mimarisini de etkiliyor. Arktik bölgesinde Rusya'nın artan askeri faaliyetleri, Kanada'nın savunma harcamalarını artırmasını zorunlu kılıyor. Ancak 'Maple MAGA' retoriği, Kanada'nın ABD'den bağımsız bir savunma stratejisi izleyeceği izlenimi vererek, iki ülke arasındaki NORAD (Kuzey Amerika Havacılık ve Uzay Savunma Komutanlığı) işbirliğini zayıflatabilir. Uzmanlar, bu tarz bir söylemin Çin ve Rusya'ya, 'NATO müttefikleri arasında ayrışma var' mesajı verebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, savunma harcamaları konusunda NATO'nun %2 hedefini karşılayan nadir üyelerden biri. Carney'in retoriği, NATO'nun 'yük paylaşımı' tartışmalarını yeniden alevlendirebilir; bu da Türkiye'nin ittifak içindeki elini güçlendirebilir. Ancak ABD'deki 'Maple MAGA' algısı, Kanada'nın Türkiye'ye yönelik savunma sanayii kısıtlamalarını da etkileyebilir. Ankara, bu süreçte Kanada'nın söylemlerinden çok, somut adımlarını izlemeli ve NATO dayanışmasının altını çizmelidir.
