İngiltere Başbakanı Andy Burnham, göreve geldiğinden bu yana en yüksek riskli görüşmesini gerçekleştirmek üzere New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geliyor. Başbakanlık kaynaklarına göre Burnham, bu ilk yüz yüze görüşmede Trump ile yapıcı bir ilişki kurmayı hedefliyor. Görüşmenin ana gündem maddeleri arasında ticaret, savunma işbirliği ve küresel güvenlik konularının yer alması bekleniyor.
Görüşmenin Arka Planı
Andy Burnham, İngiltere'de yapılan son genel seçimlerin ardından başbakanlık koltuğuna oturmuştu. Göreve gelmesinden bu yana ilk kez ABD Başkanı ile yüz yüze görüşecek olan Burnham, özellikle Brexit sonrası dönemde İngiltere-ABD ilişkilerini yeniden şekillendirmek ve iki ülke arasındaki özel ilişkiyi canlandırmak istiyor. Trump yönetimi ise İngiltere ile ticaret anlaşması müzakerelerini hızlandırma ve NATO çerçevesinde savunma harcamalarının artırılması konusunda Londra'dan taahhüt alma peşinde.
Görüşmenin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında gerçekleşmesi, uluslararası toplumun dikkatini çekiyor. Zira Trump, görev süresi boyunca BM'ye yönelik eleştirileriyle biliniyor ve çok taraflı kurumlara mesafeli duruşuyla tanınıyor. Burnham ise seçim kampanyasında uluslararası işbirliğine ve kurallara dayalı düzene vurgu yapmıştı. Bu nedenle görüşme, iki liderin farklı dünya görüşlerine rağmen ortak zemin arayışı olarak yorumlanıyor.
İngiliz basınına göre Burnham, görüşmede Kuzey İrlanda protokolü, İngiltere-ABD ticaret anlaşması ve iklim değişikliği gibi konuları gündeme getirecek. Ayrıca Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki gelişmeler de masada olacak. Trump'ın ise İngiltere'den savunma harcamalarını GSYİH'nın %2'sinin üzerine çıkarmasını ve Çin'e karşı ortak tutum almasını talep etmesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere-ABD ilişkileri, Brexit sonrası dönemde önemli sınavlardan geçti. İngiltere, AB'den ayrıldıktan sonra ABD ile kapsamlı bir ticaret anlaşması yapma vaadiyle hareket etmiş ancak bugüne kadar somut bir sonuç alınamamıştı. Trump yönetimi, İngiltere ile ticaret anlaşmasını önceliklendireceğini belirtse de tarife engelleri ve tarım ürünleri konusundaki anlaşmazlıklar süreci yavaşlattı. Burnham'ın bu görüşmede ticaret müzakerelerini yeniden canlandırmak için somut adımlar atması bekleniyor.
Savunma alanında ise NATO çerçevesinde işbirliği kritik önem taşıyor. İngiltere, Avrupa'nın en büyük savunma harcamalarından birine sahip ve ABD'nin Avrupa'daki en yakın müttefiklerinden biri. Ancak Trump, Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarını artırması konusunda sürekli baskı yapıyor. Burnham'ın bu konuda nasıl bir denge kuracağı merak ediliyor.
Küresel düzeyde ise bu görüşme, Batı ittifakının geleceği açısından önemli bir gösterge olacak. İngiltere, ABD ile ilişkilerini güçlendirirken aynı zamanda Avrupa ile bağlarını korumaya çalışıyor. Burnham'ın Trump ile kuracağı ilişki, İngiltere'nin uluslararası arenadaki konumunu belirleyecek. Ayrıca Çin'in yükselişi, iklim krizi ve küresel ticaret savaşları gibi konularda iki ülkenin ortak hareket edip edemeyeceği de bu görüşmenin sonuçlarına bağlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İngiltere ve ABD arasındaki bu üst düzey görüşmeyi yakından takip ediyor. Zira Türkiye, hem NATO müttefiki olarak hem de bölgesel aktör olarak bu iki ülkeyle ilişkilerini dengede tutmak durumunda. İngiltere'nin ABD ile savunma ve ticaret ilişkilerini derinleştirmesi, Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca ABD'nin İngiltere üzerinden Avrupa'ya yönelik politikalarını şekillendirmesi, Türkiye'nin ABD ile yaşadığı S-400, F-35 ve YPG gibi sorunlarda yeni dinamikler yaratabilir. Türkiye, bu görüşmenin ardından İngiltere'nin Brexit sonrası dış politikasında Türkiye'ye nasıl bir yer ayıracağını da izleyecek. Ekonomik açıdan ise İngiltere ile serbest ticaret anlaşması müzakereleri süren Türkiye, ABD-İngiltere ticaret anlaşmasının kendi ekonomik çıkarlarını nasıl etkileyeceğini değerlendirecek.
