İngiltere siyasi tarihinde yeni bir sayfa açılıyor. Eski Sağlık Bakanı ve Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, dün Kral Charles tarafından başbakan olarak atanarak resmen göreve başladı. Burnham'ın başbakanlık koltuğuna oturması, ülkede uzun süredir devam eden siyasi belirsizliğin ardından gelen bir istikrar sinyali olarak yorumlanıyor. 54 yaşındaki İşçi Partili lider, özellikle sağlık ve bölgesel kalkınma konularındaki deneyimiyle tanınıyor. İlk kabine toplantısında, ekonomik büyüme, sağlık reformu ve iklim değişikliğiyle mücadele gibi öncelikli konuları ele alan Burnham, halka verdiği sözlerin arkasında duracağını vurguladı. The Times 'Burnham Era Begins' (Burnham Dönemi Başlıyor) manşetiyle çıkarken, Daily Mail ise 'King Kev' başlığıyla Burnham'ın eski futbolcu Kevin Keegan benzeri popülist bir lider olduğunu ima etti.
Burnham'ın siyasi yükselişi ve vaatleri
Andy Burnham, siyaset kariyerine 2001 yılında Leigh milletvekili olarak başladı. 2007-2010 yılları arasında Sağlık Bakanı olarak görev yaptı ve 2010'da İşçi Partisi liderlik seçimlerinde Ed Miliband'a karşı yarıştı. 2017'de Greater Manchester Belediye Başkanı seçilen Burnham, bölgesel yönetim modelinin öncüsü oldu. Covid-19 pandemisi sırasında Manchester'da uyguladığı başarılı sağlık politikaları ve merkezi hükümetle yaşadığı gerilimlerle tanındı. Başbakanlık koltuğuna oturduğunda, ulusal sağlık sistemi NHS'ye yatırım yapacağını, konut krizini çözeceğini ve iklim değişikliğiyle mücadelede 2030'a kadar karbon nötr olma hedefini koyduğunu açıkladı. İlk gününde, kabinesinde kadın-erkek eşitliğine dikkat çeken Burnham, bakanlıkların yarısını kadınlara verdi. Ayrıca, Brexit sonrası Avrupa Birliği ile ilişkileri yeniden yapılandırmayı ve ticaret anlaşmalarını genişletmeyi hedeflediğini belirtti.
Uluslararası tepkiler ve bölgesel boyut
Burnham'ın başbakan olması uluslararası kamuoyunda genellikle olumlu karşılandı. AB liderleri, Burnham'ın pragmatik ve işbirlikçi bir tavır sergileyeceğini umduklarını ifade ettiler. ABD Başkanı Joe Biden, Burnham'ı tebrik ederek iklim değişikliği ve ekonomik işbirliği konularında yakın çalışma mesajı verdi. Rusya ise resmi bir açıklama yapmazken, Kremlin sözcüsü yeni başbakanın politikalarını yakından izleyeceklerini söyledi. Çin Halk Cumhuriyeti, Burnham'ın ticaret ve insan hakları konularındaki geçmiş açıklamaları nedeniyle temkinli yaklaşıyor. Burnham'ın Avrupa'da artan sağ popülizm dalgasına karşı merkez sol bir alternatif olarak görülmesi, özellikle Fransa ve Almanya'da ilgiyle karşılandı. İngiltere'nin İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda ile yürüttüğü bölgesel denge politikalarında ise Burnham'ın belediye başkanlığı deneyimi, merkezi hükümetin bölgelere daha fazla yetki devretmesi yönünde beklentileri artırdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Andy Burnham'ın başbakanlığı, Türkiye-İngiltere ilişkileri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Burnham, geçmişte Türkiye'nin AB üyelik sürecine destek veren isimlerden biriydi ve göç konusunda daha insani bir politika izlenmesinden yana olduğunu belirtmişti. Öte yandan, Burnham hükümetinin insan hakları ve ifade özgürlüğü konularında daha hassas olması bekleniyor. Türkiye'nin Avrupa ile ilişkilerinde İngiltere'nin rolü kritik. Burnham'ın AB ile yakınlaşma çabası, Türkiye'nin AB sürecinde İngiltere'nin yeniden etkin bir destekçi olmasını sağlayabilir. İkili ticarette ise mevcut anlaşmaların genişletilmesi, özellikle savunma sanayii ve yeşil enerji alanlarında işbirliği fırsatları doğurabilir
