Yapay zeka çipi üreticisi Broadcom Inc., borsada zorlu bir yaz dönemi geçiriyor. Şirketin Haziran ayı başında gördüğü rekor seviyeden bu yana hisseleri yaklaşık 520 milyar dolar değer kaybetti. Yatırımcıların, şirketin büyüme beklentilerine ilişkin endişeleri ve yapay zeka sektöründeki rekabetin artması, bu düşüşte belirleyici oldu. Broadcom'un, Nvidia'nın ardından yapay zeka çiplerinde ikinci büyük oyuncu olmasına rağmen, son çeyrekte açıklanan görünüm hayal kırıklığı yaratmıştı. Şimdi gözler, şirketin önümüzdeki dönemde Nvidia'ya benzer şekilde güçlü kazançlar açıklayıp açıklamayacağına çevrilmiş durumda.
Yaz Döneminde Hisselerde Büyük Düşüş
Broadcom'un hisseleri, 12 Haziran'da 1.877,54 dolarla tarihi zirvesini gördükten sonra sert bir düşüşe geçti. Şirketin Ağustos sonunda açıkladığı üçüncü çeyrek mali sonuçları, beklentilerin hafif üzerinde gelmesine rağmen, dördüncü çeyrek için verilen projeksiyon yatırımcıları tatmin etmedi. Özellikle yapay zeka dışındaki segmentlerdeki yavaşlama ve özel entegre devre (ASIC) siparişlerindeki belirsizlik, hisse üzerinde baskı oluşturdu. Bu dönemde hisse senedi, 28 Ekim'de 1.165,41 dolara kadar gerileyerek zirvesine göre yaklaşık yüzde 38 değer kaybetti. Piyasa değeri ise 520 milyar dolar azalarak 1,12 trilyon dolara geriledi.
Analistlere göre düşüşün arkasında yalnızca şirkete özgü faktörler değil, aynı zamanda yapay zeka hisselerindeki genel bir dalgalanma da var. Nvidia gibi devlerin ardından Broadcom da yapay zeka harcamalarındaki artıştan en çok faydalanan şirketler arasında yer alıyor. Ancak yatırımcılar, yapay zeka balonunun sönüp sönmeyeceği konusunda giderek daha temkinli davranıyor. Broadcom'un müşterileri olan büyük bulut sağlayıcılarının (Google, Meta, Amazon gibi) sermaye harcamalarındaki yavaşlama sinyalleri, bu endişeleri güçlendiriyor.
Şirket, özel ASIC çipleri konusunda Nvidia'ya göre daha çeşitli bir portföye sahip. Özellikle Google'ın Tensor İşleme Birimleri (TPU) gibi projelerde kilit rol oynuyor. Ancak bu işin sürdürülebilirliği, teknoloji devlerinin kendi çiplerini geliştirme çabalarına bağlı. Ayrıca, Broadcom'un yazılım işi olan VMware satın alımı şirketin borç yükünü artırmış durumda; bu da faiz oranlarındaki yüksek seyrin sürdüğü bir ortamda ek bir risk faktörü oluşturuyor.
Nvidia Karşılaştırması ve Gelecek Beklentileri
Broadcom'un hisse performansı son dönemde Nvidia ile sık sık kıyaslanıyor. Nvidia, veri merkezi gelirlerindeki patlama sayesinde çeyrek bazda yüzde 100'ün üzerinde büyüme kaydederek piyasa beklentilerini sürekli aşıyor. Broadcom ise daha mütevazı bir büyüme oranına sahip; ancak şirket yönetimi, yapay zeka gelirlerinin önümüzdeki çeyreklerde artmaya devam edeceğini belirtiyor. Broadcom CEO'su Hock Tan, en son kazanç çağrısında yapay zeka satışlarının 2024 mali yılında 12 milyar dolara ulaşacağını öngördüklerini söyledi. Bu rakam, bir önceki yıla göre önemli bir artış anlamına geliyor ancak Nvidia'nın veri merkezi segmentindeki devasa gelirleriyle karşılaştırıldığında hâlâ küçük kalıyor.
Yatırımcılar, Broadcom'un 12 Aralık'ta açıklayacağı dördüncü çeyrek ve tam yıl sonuçlarına odaklanmış durumda. Bu sonuçlarda şirketin yapay zeka gelirlerindeki büyüme hızı, ASIC siparişlerindeki görünüm ve 2025 mali yılına ilişkin ilk ipuçları aranacak. Eğer Broadcom, Nvidia gibi güçlü bir rehberlik sunabilirse hisselerin yeniden toparlanması beklenebilir. Ancak aksi takdirde düşüşün devam etme riski var.
Küresel çip endüstrisindeki tedarik zinciri sorunları, jeopolitik gerginlikler ve Çin'e yönelik ihracat kısıtlamaları da Broadcom'u etkileyen dış faktörler arasında. Özellikle ABD'nin Çin'e yönelik çip teknolojisi kısıtlamaları, Broadcom'un Çin'deki müşterilerine yaptığı satışları olumsuz etkileyebilir. Şirketin gelirlerinin önemli bir kısmı Asya-Pasifik bölgesinden geliyor; bu da jeopolitik risklere karşı hassasiyeti artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Broadcom'un hisse düşüşü, küresel teknoloji sektöründe dalgalanma yaratırken, bu durumun Türkiye ekonomisine doğrudan etkisi sınırlı görünüyor. Ancak Türkiye'nin teknoloji alanında yerlileşme çabaları ve savunma sanayisindeki projeler, bu tür çip üreticilerine olan bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Broadcom'un ve benzeri firmaların değer kaybı, yüksek teknolojiye dayalı ürünlerin maliyetlerinde kısa vadede de olsa bir düşüş yaşatabilir. Bu durum, Türkiye'nin teknoloji ithalatında olumlu bir gelişme olarak yorumlanabilir. Uzun vadede ise Türkiye, kendi çip üretim tesislerini kurarak bu tür dış şoklara karşı direncini artırmaya çalışıyor.
