Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Salı günü Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, Sudan ve Gazze Şeridi'nde kıtlığın doğrulanmasını “utança verici bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Küresel gıda güvensizliğine ilişkin oturumda konuşan Guterres, 2025 yılının yalnızca silahlı çatışmaların en yüksek sayısına değil, aynı zamanda açlığın bir savaş silahı olarak kullanılmasının da vahim bir örneğine tanıklık ettiğini belirtti. BM yetkilisi, uluslararası toplumun bu insani felaketlere kayıtsız kalmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, taraflara derhal ateşkes çağrısında bulundu ve insani yardım koridorlarının açılması için acil adımlar atılmasını istedi. Guterres'in açıklamaları, dünya genelinde artan gıda krizine dikkat çekerken, özellikle çatışma bölgelerinde milyonlarca insanın yaşam mücadelesi verdiği gerçeğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Kıtlık Alarmı ve BM'nin Uyarıları
Birleşmiş Milletler, Sudan ve Gazze'de yaşanan kıtlığın, insani krizin boyutlarını gösteren en çarpıcı örneklerden biri olduğunu açıkladı. Guterres, Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, 2025 yılında dünya genelinde kaydedilen silahlı çatışma sayısının endişe verici bir seviyeye ulaştığını ve bu çatışmaların sivil halk üzerindeki yıkıcı etkilerinin her geçen gün arttığını ifade etti. Özellikle Sudan'da devam eden iç savaş ve Gazze'deki İsrail saldırıları nedeniyle milyonlarca insan açlıkla karşı karşıya. Guterres, “Kıtlık artık sadece bir tehdit değil; maalesef bir gerçeklik haline geldi” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti. Ayrıca, BM Dünya Gıda Programı (WFP) verilerine göre, sadece bu iki bölgede 30 milyondan fazla insanın akut gıda güvensizliği yaşadığı belirtiliyor.
BM Genel Sekreteri, taraflara acil ateşkes çağrısında bulunarak, insani yardım ekiplerinin bu bölgelere kesintisiz erişiminin sağlanması gerektiğini vurguladı. Guterres, “Açlık, çatışmaların bir sonucu değil, doğrudan bir savaş yöntemi haline getirilmiştir. Bu, uluslararası hukukun açık bir ihlalidir ve savaş suçu teşkil etmektedir” ifadelerini kullandı. Ayrıca, uluslararası topluma çağrıda bulunarak, BM insani yardım fonlarına yapılan bağışların artırılmasını ve kriz bölgelerine yönelik finansal desteğin güçlendirilmesini talep etti. Guterres, “Kıtlık sadece bir bölgenin değil, tüm insanlığın utanç tablosudur. Harekete geçmek artık bir tercih değil, zorunluluktur” şeklinde konuştu.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Sudan ve Gazze'deki Krizin Yansımaları
Sudan'da Nisan 2023'te başlayan iç çatışmalar, ülkeyi dünyanın en büyük yerinden edilme krizlerinden biriyle karşı karşıya bıraktı. Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki çatışmalar, ülkenin tarımsal üretimini felç etti, gıda arzını kesintiye uğrattı ve milyonlarca insanı açlığın eşiğine getirdi. BM'ye göre, Sudan'da 25 milyondan fazla insan gıda güvensizliği yaşıyor ve bu rakamın önümüzdeki aylarda daha da artması bekleniyor. Ayrıca, çatışmaların komşu ülkelere sıçrama riski, bölgesel istikrarsızlığı daha da derinleştiriyor.
Gazze Şeridi'nde ise İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana sürdürdüğü saldırılar, bölgeyi tamamen insani felakete sürükledi. İsrail'in uyguladığı abluka ve kısıtlamalar, gıda, su ve tıbbi malzeme akışını neredeyse tamamen durdurdu. Birleşmiş Milletler, Gazze'de 2,2 milyon insanın tamamının ya da neredeyse tamamının akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya olduğunu bildiriyor. Kıtlık artık sadece bir olasılık değil, bir gerçeklik olarak bölgede etkisini gösteriyor. Guterres, Gazze'deki durumu “Cehennemin bir tasviri” olarak nitelendirdi ve uluslararası toplumun bu trajediye seyirci kalmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan ve Gazze'deki kıtlık, Türkiye'nin insani diplomasi ve dış politika öncelikleri açısından kritik bir önem taşıyor. Türkiye, tarihsel olarak her iki bölgeyle de güçlü siyasi ve kültürel bağlara sahip; aynı zamanda insani yardım alanında aktif bir aktör. Bu krizler, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve güvenliğe yönelik kaygılarını artırıyor. Türkiye, BM nezdinde yürüttüğü diplomatik girişimlerle ve insani yardım kuruluşları aracılığıyla bu bölgelere destek sağlamaya çalışıyor. Ayrıca, Gazze'deki durum Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği de etkiliyor. Türkiye'nin bu krizlere yönelik yaklaşımı, hem insani yardım hem de siyasi çözüm arayışları bağlamında önemli bir sınav niteliği taşıyor. Dolayısıyla bu gelişme, Türkiye'nin dış politikası ve bölgesel vizyonu açısından yakından takip ediliyor.
