Cenevre, 17 Temmuz - Birleşmiş Milletler Göç Ajansı (IOM), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) Ebola virüsü nedeniyle hayatını kaybedenlerin cenazelerinin, özellikle memleketlerinde defnedilmek üzere farklı bölgelere taşınmasının salgının yayılmasını hızlandırdığı uyarısında bulundu. IOM'nin Cuma günü yaptığı açıklamada, cesetlerin güvenli olmayan şekilde nakledilmesi ve geleneksel cenaze törenlerinde hijyen kurallarına uyulmaması, Ebola'nın yeni bölgelere sıçramasına neden oluyor.
Gelişmenin Arka Planı
KDC'nin doğusundaki Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde devam eden Ebola salgını, 2018'den bu yana yaklaşık 2.280 kişinin ölümüne yol açtı. Salgın, ülkenin diğer bölgelerine de yayılma potansiyeli taşıyor. IOM, özellikle kırsal alanlardan kent merkezlerine yapılan cenaze nakillerinin, virüsün yayılmasında kritik bir rol oynadığını belirtiyor. Cenazelerin, enfekte kişilerle temas eden aile üyeleri veya sağlık ekipleri tarafından, uygun koruyucu ekipman olmadan taşınması, yeni enfeksiyon zincirleri oluşturuyor.
IOM'nin Ebola Müdahale Koordinatörü Dr. John Njenga konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Ceset nakilleri salgının görünmez bir taşıyıcısı haline geldi. Cenaze törenlerinde ölen kişiye dokunmak, yıkamak ve kefenlemek gibi geleneksel uygulamalar, virüsün bulaşması için yüksek risk oluşturuyor. Bu törenlerde güvenli defin protokollerine uyulmasını sağlamak için topluluklarla iş birliği yapmalıyız" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
KDC'deki Ebola salgını, sadece ülke içinde değil, komşu ülkeler için de bir tehdit oluşturuyor. Uganda, Ruanda ve Güney Sudan gibi sınır komşuları, salgının kendi topraklarına sıçramaması için sınır kontrollerini sıkılaştırdı. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2019'da salgını uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu ilan etmişti. IOM'nin uyarısı, salgının kontrol altına alınması için uluslararası toplumun daha fazla kaynak ayırması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Cenaze nakillerine ilişkin bu yeni boyut, saha ekiplerinin çalışmalarını zorlaştırırken, aşılama kampanyalarının etkinliğini de azaltıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika kıtasında sağlık altyapısının güçlendirilmesi ve salgın hastalıklarla mücadele konusunda önemli yardım programları yürütmektedir. KDC'deki Ebola salgınının bölgesel istikrarsızlığa yol açma potansiyeli, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Büyük Göller Bölgesi'ndeki ekonomik ve diplomatik çıkarlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Salgının kontrol altına alınamaması, bölgedeki ticaret yollarını ve Türk yatırımlarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin uluslararası sağlık diplomasisinde oynadığı rol göz önüne alındığında, bu tür krizlerde etkin müdahale mekanizmalarının desteklenmesi, Ankara'nın küresel sağlık güvenliğine katkısını pekiştirecektir.
