Beyrut yakınlarındaki Mansouri bölgesinde konuşan Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL) Komutanı, cumartesi günü yaptığı açıklamada, barış gücünün çekilmeye başlamasından önce diğer BM kurumları ve Lübnan ordusunun, gücün yürüttüğü görevleri devralmasının kritik önem taşıdığını belirtti. Reuters’a konuşan yetkili, sorunsuz bir geçiş sürecinin bölgede istikrarın korunması açısından hayati olduğunu vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
UNIFIL, 1978 yılından bu yana Lübnan’ın güneyinde İsrail sınırı boyunca konuşlandırılmış durumda. Gücün görevi, İsrail’in Lübnan’dan çekilmesini doğrulamak, barışı korumak ve Lübnan hükümetinin egemenliğini güney bölgesinde yeniden tesis etmesine yardımcı olmak olarak tanımlanıyor. Son yıllarda özellikle İsrail ile Hizbullah arasındaki gerilimin zaman zaman tırmanmasıyla UNIFIL’in rolü daha da önem kazandı.
BM Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararıyla güçlendirilen UNIFIL’in görev süresi düzenli olarak uzatılıyor. Ancak son dönemde bazı ülkeler, özellikle ABD ve İsrail, UNIFIL’in etkinliğini sorgulamaya başladı. İsrail, Hizbullah’ın güney Lübnan’daki varlığından şikayet ederken, UNIFIL’in bu varlığı engelleyemediğini savunuyor. Bu tartışmalar, gücün geleceğini belirsizleştiriyor.
Komutanın açıklaması, olası bir çekilme senaryosuna hazırlık niteliği taşıyor. BM yetkilileri, çekilme takviminin henüz netleşmediğini ancak hazırlıkların sürdüğünü belirtiyor. Lübnan ordusunun kapasitesinin güçlendirilmesi ve diğer BM kurumlarının insani yardım, kalkınma ve insan hakları alanlarındaki faaliyetlerinin devamlılığı için çalışmalar yapılıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
UNIFIL, Lübnan’ın güneyinde istikrarın sembolü haline gelmiş durumda. Gücün ani çekilmesi, bölgede bir güç boşluğu yaratabilir ve İsrail ile Hizbullah arasında yeni bir çatışma riskini artırabilir. Ayrıca, Suriye iç savaşının yarattığı mülteci krizi ve Lübnan’daki siyasi istikrarsızlık, ülkeyi kırılgan bir hale getirmiş durumda.
Uluslararası toplum, Lübnan’daki istikrarın korunmasına büyük önem veriyor. ABD, Fransa ve diğer Batılı ülkeler, UNIFIL’in görevini sürdürmesini desteklerken, çekilme durumunda dahi Lübnan ordusuna destek verilmesi gerektiğini savunuyor. Bu bağlamda, geçiş sürecinin iyi planlanması, bölgesel güvenlik açısından kritik.
Öte yandan, Rusya ve Çin gibi aktörler, BM barış gücünün etkinliğini artırmak için farklı yaklaşımlar öneriyor. Ancak Konsey’deki veto yetkileri nedeniyle karar alma süreci zaman zaman tıkanabiliyor. UNIFIL’in geleceği, BM Güvenlik Konseyi’nin tutumuna bağlı görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan’daki istikrarı kendi güvenliği açısından yakından ilgilendiren bir mesele olarak görüyor. UNIFIL’e asker katkısı sağlayan ülkeler arasında yer alan Türkiye, bölgede barışın korunmasına önem veriyor. Olası bir çekilme ve geçiş süreci, Türkiye’nin Akdeniz’deki güvenlik dengelerini ve Suriye kaynaklı göç riskini doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Lübnan ordusunun güçlendirilmesi, Türkiye’nin bölgesel istikrar politikalarıyla örtüşüyor. Bu nedenle, Ankara’nın süreci dikkatle izlemesi ve uluslararası çabalara destek vermesi bekleniyor.
