Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, 21 Temmuz'da ABD Başkanı Donald Trump ile Washington'da bir araya gelecek. Görüşme, Beyrut yönetiminin İsrail ile varılan anlaşma çerçevesinde güney Lübnan'da Hizbullah'ın silahsızlandırılması için başlattığı askeri harekatın ardından gerçekleşiyor. Lübnan ordusu, anlaşma kapsamında belirlenen pilot güvenli bölgelere intikal ederken, ülke uluslararası topluma Hizbullah'ı kontrol altına alabileceğini kanıtlama baskısı altında.
Güney Lübnan'da Yeni Güvenlik Düzeni
İsrail ile Lübnan arasında varılan anlaşma, Hizbullah'ın silahlı varlığını sınırlandırmayı ve güney Lübnan'da devlet otoritesini tesis etmeyi hedefliyor. Bu kapsamda Lübnan ordusu, Litani Nehri'nin güneyinde belirlenen bölgelere konuşlanmaya başladı. Pilot uygulama olarak adlandırılan bu bölgelerde, Hizbullah'a ait silah ve altyapının kaldırılması öngörülüyor.
Lübnan yönetimi, bu adımla ülkenin egemenliğini pekiştirmeyi ve yabancı yatırımları çekmeyi amaçlıyor. Ancak Hizbullah'ın siyasi ve askeri kanadının bu sürece ne ölçüde uyum sağlayacağı belirsizliğini koruyor. Örgütün güney Lübnan'daki köklü varlığı, normalleşme çabalarının önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
Beyrut, Trump yönetiminin desteğiyle hem iç siyasette hem de uluslararası alanda elini güçlendirmeyi umuyor. Özellikle ABD'nin Lübnan'a yönelik ekonomik yardım paketlerinin serbest bırakılması ve İsrail ile sınır güvenliği konularında ilerleme kaydedilmesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Lübnan'daki gelişmeler, Ortadoğu'da İran etkisinin kırılmasına yönelik daha geniş bir bağlamda değerlendiriliyor. Hizbullah, İran'ın bölgedeki en önemli vekil gücü olarak kabul ediliyor. ABD ve İsrail için Hizbullah'ın silahsızlandırılması, İran'ın Lübnan üzerindeki nüfuzunun azaltılması anlamına geliyor.
Trump yönetiminin Ortadoğu politikasında İran'a yönelik maksimum baskı stratejisi devam ederken, Lübnan'daki bu adım, ABD'nin bölgedeki müttefiklerini güçlendirme çabalarının bir parçası olarak okunabilir. Aynı zamanda İsrail'in kuzey sınırındaki güvenlik endişelerini de azaltması bekleniyor.
Fransa ve diğer Avrupa ülkeleri de Lübnan'daki sürece destek veriyor, ancak Hizbullah'ın siyasi kanadının meşruiyeti konusunda farklı yaklaşımlar söz konusu. ABD, Hizbullah'ın tamamını terör örgütü olarak görürken, Avrupa Birliği yalnızca askeri kanadını bu listeye dahil ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki normalleşme süreci, Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikalarını yakından ilgilendiriyor. Hizbullah'ın silahsızlandırılması, İran'ın bölgesel nüfuzunu zayıflatırken, Türkiye'nin Lübnan'daki Türkmen toplumu ve Sünni siyasi aktörlerle ilişkilerini etkileyebilir. Ayrıca, istikrarlı bir Lübnan, Doğu Akdeniz'de enerji keşifleri ve deniz yetki alanları tartışmalarında Türkiye için daha öngörülebilir bir ortam yaratabilir. Ancak sürecin başarısı, Hizbullah'ın tepkisine ve bölgesel dengelere bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
