İran, Husilerin Yemen'de ilerleyişini sürdürmesi üzerine ABD ve İsrail'i 'zulüm' uygulamakla suçladı. Tahran yönetimi, Husilerin Bab el-Mendeb Boğazı'nı tamamen kontrol altına alması halinde, Trump yönetimiyle yaşanan gerginlikte elinin güçleneceğini hesaplıyor. Bu stratejik boğaz, Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayarak küresel ticaretin can damarı konumunda.
Gelişmenin Arka Planı
Yemen'de yıllardır süren iç savaşta Husiler, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyona karşı önemli kazanımlar elde etti. Son haftalarda stratejik bölgelerde ilerleyen Husiler, Bab el-Mendeb Boğazı'na yaklaşarak uluslararası deniz ticaretini tehdit ediyor. İran, Husileri desteklediğini açıkça kabul etmese de, bölgedeki vekil güçleri aracılığıyla etkisini artırıyor. ABD ise İran'ın bu hamlelerini 'bölgesel istikrarsızlık' olarak nitelendiriyor ve yaptırımlarla karşılık veriyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, yaptığı açıklamada, 'ABD ve İsrail'in Yemen halkına yönelik zulmü kabul edilemez' dedi. Tahran, Suudi Arabistan'ı da Husilere yönelik saldırıları nedeniyle eleştiriyor. Uzmanlar, İran'ın Husiler üzerinden bölgesel güç dengesini değiştirmeye çalıştığını belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bab el-Mendeb Boğazı, dünya deniz ticaretinin yaklaşık %10'unun geçtiği kritik bir nokta. Husilerin burayı kontrol etmesi, İran'ın elini güçlendirirken, ABD ve müttefiklerinin bölgedeki askeri varlığını tehdit ediyor. Trump yönetimi, İran'a yönelik 'maksimum baskı' politikası izlerken, Tahran'ın boğazı kullanarak petrol akışını kesme tehdidi, küresel enerji fiyatlarını etkileyebilir.
Suudi Arabistan ve BAE, Husilerin ilerleyişinden endişeli. Kızıldeniz'deki güvenlik, Avrupa ve Asya arasındaki ticaret için hayati önem taşıyor. BM, Yemen'deki insani krizin derinleşmesinden endişe ediyor. İran'ın nükleer anlaşmadan çekilmesi sonrası artan gerilim, bölgede yeni bir çatışma riskini beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen krizi ve İran-ABD geriliminde denge politikası izliyor. Bab el-Mendeb Boğazı'nın kapanması, Türkiye'nin Asya ile ticaretini ve enerji ithalatını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, İran'ın bölgesel etkisinin artması, Türkiye'nin Orta Doğu'daki stratejik çıkarlarını zorlaştırabilir. Ankara, hem Suudi Arabistan hem de İran ile ilişkilerini korumaya çalışırken, Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları Türk gemileri için de risk oluşturuyor. Türkiye, ateşkes ve siyasi çözüm çağrılarını sürdürüyor.
