Bangkok'ta kanalizasyonlardan taşan sel suları, 24 yaşındaki Fon'un arabasını kurtarma umutlarından daha hızlı yuttu. Genç kadın, bir ay önce satın aldığı aracını kurtaramamanın şokunu yaşıyor. Geçen hafta sonu, sel suları yükselirken saat 05.00'te uyanmasına rağmen, sabahın ilerleyen saatlerine kadar beklemeyi tercih etmiş ve bu kararı felakete dönüşmüş. "Çok geç kalmıştım" diyen Fon, yaşadığı çaresizliği anlatıyor.
Sel felaketinin boyutları ve altyapı çöküşü
Tayland'ın başkenti Bangkok, son yılların en şiddetli sel felaketlerinden biriyle karşı karşıya. Muson yağmurlarının neden olduğu su baskınları, şehrin yetersiz drenaj sistemiyle birleşince geniş alanları sular altında bıraktı. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle yağış rejiminin değiştiğini ve Bangkok'un her yıl daha fazla sel riskiyle karşılaştığını belirtiyor. Şehrin altyapısı, hızlı nüfus artışı ve plansız kentleşme nedeniyle bu tür afetlere hazırlıksız yakalanıyor.
Hükümetin sel önleme çalışmaları yetersiz kalırken, muhalefet ve halk, yetkilileri eylemsizlikle suçluyor. Sel mağdurları, erken uyarı sistemlerinin çalışmadığını ve tahliye planlarının uygulanmadığını belirtiyor. Bangkok Valiliği, bazı bölgelerde suyun çekilmesi için pompa istasyonlarının çalıştırıldığını açıklasa da, halkın öfkesi dinmiyor. Sosyal medyada #BangkokFlood etiketiyle binlerce kişi hükümete tepki gösteriyor.
Ulaşım felç oldu, iş yerleri kapandı ve binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Ekonomik kayıpların milyarlarca bahtı bulduğu tahmin ediliyor. Sel sularının çekilmesi günler sürebilir. Hükümet, acil durum ilan etme konusunda isteksiz davranıyor. Başbakan, durumun kontrol altında olduğunu savunsa da, sahadaki tablo bunun aksini gösteriyor. Kriz yönetimi konusunda deneyimli olmayan yetkililer, koordinasyon eksikliğiyle eleştiriliyor.
Bölgesel ve küresel etkiler
Bangkok, Güneydoğu Asya'nın en önemli ekonomik ve turistik merkezlerinden biri. Sel felaketi, bölgesel tedarik zincirlerini ve turizmi olumsuz etkileyebilir. Tayland, dünya pirinç ve elektronik üretiminde kritik bir yere sahip. Sel nedeniyle fabrikaların kapanması, küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açabilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olayları, Güneydoğu Asya'da giderek artan bir güvenlik sorunu haline geliyor. ASEAN ülkeleri, ortak afet yönetimi mekanizmalarını güçlendirme çağrısı yapıyor.
Uluslararası toplum, Tayland'a yardım teklifinde bulundu. Ancak hükümetin yardımları kabul etmede yavaş davrandığı iddia ediliyor. Çevre örgütleri, Bangkok'un sel riskini azaltmak için kentsel dönüşüm ve yeşil altyapı projelerine acil ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Tayland hükümeti, 2011'deki büyük selden ders çıkarmadığı için eleştiriliyor. O dönemde de benzer şekilde altyapı yetersizliği nedeniyle büyük kayıplar yaşanmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangkok'taki sel felaketi, Türkiye'nin iklim değişikliğine karşı kentsel altyapı direncini artırma ihtiyacını hatırlatıyor. Türkiye, özellikle İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerde benzer sel riskleriyle karşı karşıya. Bu olay, Türkiye'nin afet yönetimi ve iklim adaptasyonu politikalarını gözden geçirmesi gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, Türk müteahhitlik firmaları için Güneydoğu Asya'da altyapı projeleri fırsatı doğabilir. Bölgesel istikrar açısından, Tayland'daki ekonomik kayıplar, Türkiye'nin ihracat pazarlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, ASEAN ile ilişkilerini güçlendirerek bu tür krizlerde iş birliği yapabilir.
