İngiltere’de Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, Reform UK lideri Nigel Farage’ın bir iş insanından aldığı 5 milyon sterlinlik bağışı sert bir dille eleştirirken, iki parti arasında herhangi bir seçim ittifakı yapılması ihtimalini de kesin bir dille reddetti. Badenoch, Reform UK’nin yılın başında yapılan ara seçimlerdeki zayıf performansının, böyle bir ittifak fikrini “taş gibi ölü” hale getirdiğini söyledi. Bu açıklamalar, sağ siyasetteki bloklaşma arayışlarına büyük bir darbe vurdu.
Beş milyon sterlinlik bağış tartışması
Nigel Farage, geçtiğimiz günlerde kimliği açıklanmayan bir iş insanından 5 milyon sterlin (yaklaşık 200 milyon Türk Lirası) bağış aldığını duyurmuştu. Bu meblağ, İngiliz siyasetinde bir partinin tek bir bağışçıdan aldığı en büyük miktarlardan biri olarak kayıtlara geçti. Farage, bağışın Reform UK’nin seçim kampanyalarını finanse etmek için kullanılacağını belirtti. Ancak Badenoch, bu tür büyük bağışların siyasi şeffaflığı zedelediğini ve seçmenlerin güvenini sarstığını öne sürdü. “Siyasette bireysel bağışların bu kadar büyük olması demokratik sürece gölge düşürüyor” diyen Badenoch, bağışın kaynağının açıklanması gerektiğini vurguladı.
Öte yandan Reform UK cephesi, bağışın yasal olduğunu ve Seçim Komisyonu’na usulüne uygun bildirildiğini savunuyor. Farage, “İngiltere’de bağış yasaları çerçevesinde hareket ediyoruz. Kimsenin bize ders vermeye hakkı yok” ifadelerini kullandı. Ancak Badenoch’un bu eleştirisi, özellikle Muhafazakar Parti’nin de geçmişte benzer tartışmalarla gündeme gelmesi nedeniyle ikiyüzlülük suçlamalarına yol açtı.
İttifak kapısı kapanıyor
Badenoch, sadece bağışı değil, Reform UK ile olası bir ittifak konusunu da netleştirdi. Partisinin yıllık konferansında konuşan Badenoch, “Ara seçimlerde Reform UK’nin aldığı oy oranı, seçmenlerin onlara olan güveninin ne kadar sınırlı olduğunu gösterdi. Bizimle bir ittifak yapmayı düşünmeleri bile abes” dedi. Reform UK, geçtiğimiz ay yapılan üç ara seçimde sırasıyla yüzde 6,2, yüzde 4,8 ve yüzde 5,1 oy alarak beklentilerin altında kalmıştı. Bu sonuçlar, partinin ülke genelinde büyük bir çıkış yakalayamadığını ortaya koydu.
Uzmanlar, iki partinin birleşmesi halinde İngiltere’de merkez sol İşçi Partisi’ne karşı daha güçlü bir muhalefet oluşturulabileceğini düşünüyordu. Ancak Badenoch’un bu çıkışı, sağ kanatta birlik umutlarını suya düşürdü. Muhafazakar Parti içinden bazı milletvekilleri, partinin giderek zayıfladığını ve Reform UK ile işbirliğinin kaçınılmaz olduğunu savunsa da liderlik bu görüşe mesafeli duruyor.
Siyasi dengelere etkisi
Bu gelişme, İngiltere siyasetindeki mevcut kutuplaşmayı daha da derinleştirebilir. İşçi Partisi hükümeti, Muhafazakarlar’ın iç bölünmüşlüğünü fırsat bilerek yeni politikalarını hayata geçirmeye çalışıyor. Öte yandan Reform UK, göçmenlik ve AB karşıtı söylemleriyle tabanını korumaya çalışırken, Muhafazakar Parti’den kopan seçmenleri çekmeye çalışıyor. Ancak Badenoch’un net tavrı, iki parti arasındaki rekabeti daha da kızıştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere’deki bu gelişme, Türkiye’nin Avrupa’daki geleneksel müttefiki olan Birleşik Krallık’taki siyasi istikrarı doğrudan etkilemese de, sağ partiler arasındaki ittifak arayışları Türkiye-İngiltere ilişkilerinin geleceği açısından dolaylı önem taşıyor. Özellikle Muhafazakar Parti içindeki Brexit yanlısı kanadın zayıflaması, ticaret anlaşmalarının revize edilmesi sürecini yavaşlatabilir. Ayrıca Reform UK’nin göçmen karşıtı söylemleri, Türkiye’den İngiltere’ye yönelik göç ve vize politikalarında daha katı düzenlemelerin sinyalini verebilir. Ancak şu an için Türkiye ile doğrudan bir bağlantı bulunmamaktadır.
