Yemen hükümeti, cumartesi günü yaptığı açıklamada, ülkenin güneybatısındaki Bab el-Mendeb Boğazı yakınlarında çıkan çatışmalarda aralarında üst düzey bir komutanın da bulunduğu yedi Husi üyesinin öldürüldüğünü duyurdu. Enformasyon Bakan Yardımcısı Abdulbasit el-Kaidi, X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, Husi komutanı Firaq'ın (tam adı henüz netleşmedi) çatışmada hayatını kaybettiğini belirtti. Bab el-Mendeb Boğazı, Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan ve küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 12'sinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak öne çıkıyor.
Çatışmanın arka planı ve Husilerin konumu
Yemen'de 2014'ten bu yana süren iç savaşta Husiler, başkent Sanaa ve çevresini kontrol ederken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri destekli Yemen hükümeti güçleri ise güney ve doğu bölgelerde etkili. Bab el-Mendeb Boğazı'nın doğu yakasındaki stratejik bölgeler, uzun süredir çatışmalara sahne oluyor. Husiler, son aylarda Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılarını artırmış, bu durum küresel deniz taşımacılığında ciddi aksamalara yol açmıştı. ABD ve Birleşik Krallık liderliğindeki koalisyon güçleri, Husilerin deniz saldırılarını engellemek için Yemen'deki hedeflere hava operasyonları düzenliyor. Husi yönetimi ise saldırılarının İsrail'in Gazze'deki saldırılarına yanıt olduğunu savunuyor.
Yemen hükümeti yetkilileri, son çatışmalarda Husi saflarında önemli kayıplar verildiğini iddia ediyor. Enformasyon Bakan Yardımcısı el-Kaidi'nin açıklamasına göre, öldürülen komutan Firaq'ın kimliği ve görevi hakkında detay verilmedi. Ancak Husi hareketi içinde üst düzey komutanların ölümü, örgütün operasyonel kapasitesini ve moralini olumsuz etkileyebilir. Husiler henüz bu iddiaya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Bölgedeki bağımsız kaynaklar da çatışmanın ayrıntılarına dair bilgi paylaşmadı. Bu tür açıklamalar, savaşın seyri hakkında farklı tarafların propaganda amaçlı bilgi yayabileceği bir ortamda geldiği için dikkatli değerlendirilmeli.
Bab el-Mendeb, stratejik önemi nedeniyle sadece Yemen iç savaşının değil, aynı zamanda bölgesel güç mücadelesinin de odak noktası. İran'ın desteklediği Husiler, Suudi Arabistan ve müttefikleri için ciddi bir tehdit oluştururken, boğazdaki istikrarsızlık küresel enerji ve ticaret güvenliğini de tehdit ediyor. Son aylarda Husilerin insansız hava araçları ve füzelerle gerçekleştirdiği saldırılar, birçok geminin rotasını değiştirmesine neden oldu. Bu durum, Avrupa ve Asya arasındaki deniz taşımacılığı maliyetlerini artırdı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Yemen'deki çatışmalar, Orta Doğu'nun karmaşık jeopolitiğinde önemli bir yer tutuyor. Husilerin Bab el-Mendeb çevresindeki varlığı, Suudi Arabistan'ın güney sınırları ve Kızıldeniz'deki ticaret yolları için doğrudan bir tehdit olarak algılanıyor. ABD, İngiltere ve diğer Batılı ülkeler, Husilerin deniz saldırılarını engellemek için askeri operasyonlar düzenlerken, bu durum Yemen'deki insani krizi daha da derinleştirebilir. Birleşmiş Milletler, Yemen'de dünyanın en büyük insani krizlerinden birinin yaşandığını ve milyonlarca insanın yardıma muhtaç olduğunu vurguluyor.
Son gelişmeler, Husilerin askeri kapasitesinin hâlâ ciddi olduğunu gösteriyor. Öldürülen komutanın kimliği netleşmese de, bu kayıp Husilerin sahadaki etkinliğini bir ölçüde sarsabilir. Ancak örgütün geçmişte benzer kayıplara rağmen saldırılarını sürdürdüğü biliniyor. Uzmanlar, Husilerin İran'dan aldığı destek ve yerel halk nezdindeki bazı kesimlerin sempatisi sayesinde direncini koruduğunu belirtiyor. Yemen hükümeti ise bu tür açıklamalarla meşruiyetini güçlendirmeye ve uluslararası toplumun desteğini almaya çalışıyor.
Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki çatışmalar, küresel ekonomi için de risk oluşturuyor. Kızıldeniz üzerinden yapılan ticaret, Avrupa ve Asya arasındaki en kısa deniz yolu. Süveyş Kanalı'na alternatif olarak kullanılan bu rota, dünya ticaretinin önemli bir kısmını taşıyor. Husilerin saldırıları nedeniyle birçok gemi rotasını Ümit Burnu'na çevirmek zorunda kaldı, bu da hem süreyi hem de maliyetleri artırdı. Eğer bölgede istikrarsızlık devam ederse, küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları üzerinde baskı artabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bab el-Mendeb'deki çatışmalar ve Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları, Türkiye'nin dış politika ve ekonomik çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ndeki istikrarsızlıktan olumsuz etkilenebilecek ülkeler arasında. Türk ihracatının önemli bir kısmı bu deniz yolu üzerinden Orta Doğu ve Asya'ya ulaşıyor; rotaların değişmesi nakliye maliyetlerini artırarak Türk sanayicisini zorlayabilir. Ayrıca Türkiye, Yemen'deki krize siyasi çözüm bulunması için diplomatik çabaları destekliyor. Bölgesel istikrarsızlık, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları açısından risk oluşturuyor. Ankara'nın, Suudi Arabistan ve BAE ile yürüttüğü normalleşme süreci ve İran ile olan ilişkileri, Yemen politikasında denge gözetmesini gerektiriyor.
