Avrupa kıtasını etkisi altına alan şiddetli sıcak hava dalgası, önümüzdeki günlerde İngiltere'de sıcaklıkların 30 santigrat derecenin üzerine çıkmasına neden olacak. Meteoroloji uzmanı Simon King'in aktardığına göre, Avrupa'da oluşan 'sıcak kubbesi' (heat dome) olarak adlandırılan yüksek basınç sistemi, özellikle güney ve doğu İngiltere'de termometrelerin mevsim normallerinin oldukça üzerine çıkmasına yol açacak. Yetkililer, özellikle yaşlılar ve kronik rahatsızlığı bulunanlar başta olmak üzere vatandaşları aşırı sıcaklara karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.
Sıcak kubbesi nedir ve nasıl oluşur?
Meteorolojide 'sıcak kubbesi' olarak bilinen fenomen, atmosferin üst katmanlarında oluşan yüksek basınç sisteminin, sıcak havayı aşağı doğru sıkıştırarak yeryüzüne yakın bölgelerde hapsetmesiyle meydana geliyor. Bu durum, güneş ışınlarının etkisiyle sıcaklığın giderek artmasına ve uzun süreli sıcak hava dalgalarına neden oluyor. İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office), ülkenin güney ve doğu bölgelerinde sıcaklıkların 32-33 santigrat dereceye kadar ulaşabileceğini tahmin ediyor. Geçtiğimiz yaz aylarında da benzer bir sıcak hava dalgası yaşayan İngiltere'de, 2022 yılında ilk kez 40 santigrat derecenin üzerinde sıcaklık kaydedilmişti. Uzmanlar, iklim değişikliğine bağlı olarak bu tür aşırı hava olaylarının sıklığının ve şiddetinin arttığına dikkat çekiyor.
Avrupa genelinde etkiler ve alınan önlemler
Sıcak hava dalgası sadece İngiltere'yi değil, Avrupa kıtasının büyük bir bölümünü etkisi altına almış durumda. Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya gibi ülkelerde de sıcaklıklar mevsim normallerinin oldukça üzerinde seyrediyor. Fransız meteoroloji kurumu Météo-France, ülkenin güneyinde sıcaklıkların 40 dereceye yaklaştığını bildiriyor. İtalya'da ise birçok şehirde 'kırmızı alarm' verilmiş durumda. Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi, bu yazın şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yazlardan biri olabileceği uyarısında bulunuyor. Ülkeler, aşırı sıcakların sağlık üzerindeki etkilerini azaltmak için serinletme merkezleri açarken, tarım sektörü de kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya. Uzmanlar, su kaynaklarının verimli kullanılması ve güneşin en yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması konusunda uyarılarda bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'daki bu aşırı sıcak hava dalgası, Türkiye için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Akdeniz havzasında yer alan Türkiye, iklim değişikliğinin etkilerini en yoğun hisseden ülkelerden biri. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan orman yangınları ve kuraklık, bu tür sıcak hava dalgalarının Türkiye'de de ciddi sonuçlar doğurabileceğini gösterdi. Tarım sektörünün kırılgan yapısı ve su kaynaklarının azalması, Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum politikalarını hızlandırmasını gerektiriyor. Ayrıca, aşırı sıcakların enerji tüketimini artırması ve turizm sektörünü etkilemesi de olası. Bu nedenle, Türkiye'nin hem ulusal hem de bölgesel düzeyde acil eylem planları geliştirmesi ve iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası işbirliğini güçlendirmesi büyük önem taşıyor.
