İngiltere'nin önde gelen siyasetçilerinden ve Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, İşçi Partisi'nin Gazze konusundaki tutumunu eleştirerek özür diledi. Burnham, partisinin 'doğruyu yapmadığını' itiraf ederken, gelecekte İsrail üzerinde daha fazla baskı kurulması gerektiğini savundu. Burnham'ın bu açıklamaları, İşçi Partisi'nin Gazze savaşına yönelik tutumuna ilişkin iç muhalefeti derinleştiriyor. Özellikle partinin eski lideri Keir Starmer'ın İsrail yanlısı politikaları, Müslüman seçmenler ve sol kanat arasında büyük tepki çekmişti. Burnham, 'Parti olarak bu konuda yanlıştık. Daha iyisini yapmalıyız' ifadelerini kullandı.
Gelişmenin Arka Planı
Andy Burnham, İşçi Partisi'nin İsrail-Filistin politikalarına yönelik en sert eleştirileri yapan isimlerden biri. Burnham, daha önce de partisinin Gazze'deki sivil kayıplara karşı sessiz kaldığını iddia etmişti. İşçi Partisi'nin eski lideri Jeremy Corbyn döneminde antisemitizm suçlamalarıyla sarsılan parti, Starmer yönetiminde İsrail'e daha yakın bir duruş sergiliyor. Starmer, Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşında İsrail'in kendini savunma hakkına destek vermiş, ancak zamanla ateşkes çağrılarını kabul etmişti. Burnham, partisini savaşın başından bu yana 'net bir duruş sergileyememekle' suçluyor. 'Gazze'de ölenlerin acısını anlayamadık. Sadece acıyı paylaşmakla kalmamalı, siyasi irade de göstermeliydik' dedi.
Burnham'ın özrü, partinin özellikle Müslüman seçmenler arasında desteğini yitirdiği bir dönemde geliyor. İşçi Partisi, 2024 genel seçimlerinde Müslümanların yoğun olduğu bölgelerde oy kaybı yaşamıştı. Bu durum, partinin İsrail-Filistin politikasının seçim sonuçlarını etkilediği yorumlarına yol açmıştı. Burnham, 'Hatalarımızı kabul etmeliyiz. Müslüman toplumla yeniden güven inşa etmeliyiz' şeklinde konuştu.
Bölgesel Boyut ve Etkileri
Burnham'ın açıklamaları, İngiliz siyasetindeki İsrail yanlısı ve Filistin yanlısı kamplar arasındaki bölünmeyi bir kez daha gözler önüne seriyor. Parti içinde bazı milletvekilleri Starmer'ın İsrail'e verdiği desteğin hem ahlaki hem de politik olarak yanlış olduğunu savunurken, diğerleri Hamas'ın terör saldırılarına karşı İsrail'in yanında olunmasının doğru olduğunu söylüyor. Burnham'ın çıkışı, muhalif kanadı cesaretlendirebilir.
Öte yandan, Burnham'ın İsrail'e daha fazla baskı yapılması çağrısı, uluslararası kamuoyunda da tartışma yaratabilir. Birleşik Krallık, Gazze savaşı sırasında İsrail'e askeri ve diplomatik destek sağlamış, ateşkes kararlarını veto eden ülkeler arasında yer almıştı. Burnham ise İngiltere'nin bölgede barış için daha yapıcı bir rol oynaması gerektiğini belirtti: 'İsrail'in güvenlik endişelerini anlıyoruz, ancak Filistinlilerin de yaşam hakkı var. Dengeyi bulmalıyız.'
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk dış politikası açısından önemli bir sinyal olarak değerlendirilebilir. Türkiye, Gazze savaşında Filistin yanlısı bir duruş sergileyerek uluslararası kamuoyunda dikkat çekmişti. İngiltere gibi bir NATO müttefikinin İsrail politikasında iç muhalefetin güçlenmesi, Türkiye'nin bölgesel politikalarına dolaylı destek anlamına gelebilir. Ancak İşçi Partisi'nin tamamının Burnham'ın çizgisine gelmesi zaman alabilir. Türkiye, İngiltere ile ticari ve diplomatik ilişkilerini geliştirirken, Filistin meselesinde ortak bir zemin arayışına girebilir. Özellikle iki devletli çözüm vurgusu, Ankara'nın da geleneksel politikasıyla örtüşüyor. Sonuç olarak, İngiliz siyasetindeki bu değişim rüzgarı, Türkiye'nin İngiltere nezdindeki Filistin lobiciliğini güçlendirebilir.
