Almanya'da muhalefetteki Hristiyan Birlik (CDU/CSU) lideri Friedrich Merz, 8 Ekim'de yapılan Bavyera ve Hessen eyalet seçimlerinde beklenmedik ölçüde ağır bir yenilgi aldı. Bavyera'da Hristiyan Sosyal Birlik (CSU), 2018'deki yüzde 37,2'lik oy oranını koruyamayarak yüzde 36 civarına geriledi; Hessen'de ise CDU, yüzde 27'lik oyunu yüzde 25'e düşürdü. Bu sonuçlar, Merz'in genel başkanlığını ve olası başbakanlık adaylığını ciddi biçimde tartışmaya açtı.
Seçim Sonuçları ve Siyasi Tablo
Bavyera'da CSU, tek başına iktidarını sürdüremeyecek kadar oy kaybetti; koalisyon ortağı Hür Seçmenler (Freie Wähler) ise oyunu artırdı. Hessen'de mevcut Başbakan Boris Rhein (CDU) liderliğindeki siyah-yeşil koalisyon çoğunluğu kaybetti. Sosyal Demokrat Parti (SPD) her iki eyalette de tarihsel düşük seviyelere indi: Bavyera'da yüzde 8,4, Hessen'de yüzde 15,1. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) ise Bavyera'da yüzde 14,6, Hessen'de yüzde 18,4 ile rekor kırdı. Yeşiller Hessen'de oy kaybederken, Bavyera'da hafif artış gösterdi. FDP ve Sol Parti ise baraj altında kaldı.
Seçim sonuçları, federal düzeyde iktidar koalisyonunu (SPD, Yeşiller, FDP) de sarsıyor. Şansölye Olaf Scholz'un liderliğindeki hükümet, enerji krizi, enflasyon ve göç politikaları nedeniyle zaten erimiş durumda. Anketlere göre CDU/CSU federal düzeyde hâlâ birinci parti, ancak Merz'in kişisel popülaritesi düşük. Parti içinde, özellikle Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı Hendrik Wüst ve Bavyera Başbakanı Markus Söder gibi isimlerin alternatif olarak öne çıktığı belirtiliyor.
Merz'in Geleceği ve Koalisyon Dinamikleri
Friedrich Merz, 2021'de CDU genel başkanlığına seçildikten sonra partiyi sağa çekmekle ve göç konusunda sert söylemlerle gündeme geldi. Ancak eyalet seçimlerindeki kayıplar, onun seçmen nezdinde yeterince çekici olmadığını gösteriyor. CDU içindeki muhalifler, Merz'in başbakan adaylığını sorgulamaya başladı. Öte yandan, SPD'de de Scholz'un adaylığı tartışılıyor; parti içinde Savunma Bakanı Boris Pistorius'un daha güçlü bir aday olabileceği konuşuluyor. Yeşiller ise ekonomik politikaları ve iklim hedefleriyle koalisyonda zorlanıyor. FDP'nin baraj altı kalması, federal koalisyonun geleceğini belirsizleştiriyor; erken seçim ihtimali giderek daha fazla telaffuz ediliyor.
AfD'nin yükselişi, Almanya'nın göç ve enerji politikalarına duyulan hoşnutsuzluğun bir yansıması. Özellikle doğu eyaletlerinde güçlü olan parti, batıda da tabanını genişletiyor. Diğer partilerin AfD ile koalisyon kurmayı reddetmesi, siyasi tıkanıklığa yol açabilir. Uzmanlar, Almanya'nın istikrarsız bir siyasi döneme girdiğini ve bunun Avrupa Birliği'ndeki karar alma süreçlerini olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Almanya, Avrupa'nın en büyük ekonomisi ve AB'nin lokomotifi konumunda. Siyasi istikrarsızlık, AB'nin genişleme, iklim ve savunma politikalarında ağırlık kaybetmesine neden olabilir. Özellikle Ukrayna savaşı sürerken, Almanya'nın askeri ve mali taahhütleri kritik önemde. Merz'in zayıflaması, Fransa ile motor ilişkisini de etkileyebilir. Ayrıca, AfD'nin yükselişi, aşırı sağın Avrupa genelinde normalleşmesi endişesini artırıyor; İtalya, İsveç ve Finlandiya'da benzer eğilimler görülüyor. AB'nin göç politikasında daha sert önlemler alması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'daki siyasi çalkantı, Türkiye-AB ilişkilerini dolaylı yoldan etkileyebilir. Merz, Türkiye'nin AB üyeliğine mesafeli duruşuyla biliniyor; ancak zayıflaması, Ankara ile diyalog kapılarını aralayabilir. Öte yandan AfD'nin yükselişi, Almanya'daki Türk kökenli seçmenler arasında endişe yaratıyor; aşırı sağın göç karşıtı söylemleri, Türk toplumunu hedef alabilir. Ekonomik açıdan, Almanya'daki durgunluk ve siyasi belirsizlik, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağıyla ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Türkiye, Almanya'daki istikrarı yakından izlemeli ve olası bir hükümet değişikliğine hazırlıklı olmalı.
