ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden üst düzey bir yetkilinin, son aylarda Hamas'ın önde gelen isimlerinden Halil el-Hayye ile bir dizi gizli toplantı gerçekleştirdiği ortaya çıktı. Pazartesi günü yayımlanan bir İsrail medya raporuna göre, bu görüşmelerin ana gündem maddesi Gazze Şeridi'nin olası silahsızlandırılması oldu. Aynı raporda, Washington'ın İsrail'e Gazze'ye yönelik somut taleplerini de ilettiği belirtiliyor. Bu gelişme, ABD ile Hamas arasında doğrudan diplomasi yürütüldüğüne dair nadir bir örnek olarak kayda geçti.
Gelişmenin arka planı
İsrail gazetesi Yedioth Ahronoth'un haberine göre, ABD'li yetkili ile Hamas'ın üst düzey isimlerinden Hayye arasındaki temaslar aylar öncesine dayanıyor. Görüşmelerin odak noktasının, Gazze'nin yeniden inşası sürecinde silahlı grupların elindeki silahların bırakılması olduğu ifade ediliyor. Haberde, Washington'ın bu süreçte Hamas'a, Gazze'nin yönetiminde ve güvenliğinde söz sahibi olması karşılığında silah bırakma şartı sunduğu iddia ediliyor.
Bu gelişme, ABD yönetiminin İsrail-Filistin çatışmasına yönelik geleneksel politikasında önemli bir sapmaya işaret ediyor. Daha önce ABD, Hamas'ı terör örgütü olarak kabul ediyor ve grupla doğrudan müzakereyi reddediyordu. Ancak Trump yönetiminin bu adımı, sahadaki gerçeklikleri tanıma ve çözüm için yeni kanallar açma arayışı olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Ortadoğu'da yeni bir diplomatik dalganın habercisi olabilir. Gazze'nin silahsızlandırılması, İsrail'in güvenlik endişelerini gidermesi açısından kritik. Ancak Hamas'ın elindeki roket ve havan toplarının bırakılması, örgütün varlığını meşrulaştırma riskini de beraberinde getiriyor. İsrail Başbakanlık ofisinden henüz resmi bir açıklama gelmezken, üst düzey güvenlik yetkililerinin bu tür bir silahsızlanma planına şüpheyle yaklaştığı biliniyor.
Bölgesel aktörlerden Mısır ve Katar, benzer arabuluculuk girişimlerinde bulunmuştu ancak ABD'nin doğrudan dahil olması, sürece yeni bir ivme kazandırabilir. Öte yandan, Hamas'ın silah bırakmaya yanaşmaması halinde Gazze'de yeni bir çatışma dalgasının yaşanmasından endişe ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır Hamas ile ilişkilerini sürdüren ve Filistin davasına diplomatik destek veren ülkelerin başında geliyor. Ankara'nın ABD-Hamas temaslarına yaklaşımı, Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk rolü için kritik önem taşıyor. Eğer süreç olumlu ilerlerse, Türkiye'nin de Gazze'nin yeniden inşasında ve silahsızlanma müzakerelerinde devreye girmesi beklenebilir. Bu durum, Türkiye'nin Filistin yönetimi ve Hamas arasındaki uzlaşma çabalarına katkı sağlayabileceği gibi, İsrail ile normalleşme sürecinde de yeni fırsat pencereleri açabilir. Ancak ABD'nin bu girişimi, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik ağırlığını zayıflatma potansiyeli de taşıyor; bu nedenle Ankara'nın süreci yakından izlemesi ve kendi çıkarları doğrultusunda proaktif adımlar atması gerekiyor.
