Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ermenistan'a yönelik stratejik ziyaretinde önemli bir ekonomik ve siyasi destek paketini duyurdu. Ziyaret, Güney Kafkasya'daki barış sürecine katılımı ve daha önce Rusya'nın etki alanında olan bölgedeki yeni fırsatları değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Leyen, Erivan'da yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin Ermenistan'ın egemenliğini, istikrarını ve refahını güçlendirme konusunda kararlı olduğunu vurguladı. Destek paketi, enerji altyapısı, ulaşım bağlantıları ve demokratik reformları içeren kapsamlı bir çerçeveye sahip. Bu gelişme, AB'nin Güney Kafkasya'daki nüfuzunu artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Destek Paketinin Detayları
Açıklanan paket, Ermenistan'ın Rusya'ya olan enerji bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. AB, yenilenebilir enerji projeleri ve enerji verimliliği yatırımları için 100 milyon euroya kadar hibe sağlayacak. Ayrıca, Ermenistan'ın Gürcistan ve Avrupa'ya bağlanmasını kolaylaştıracak ulaşım koridorlarının geliştirilmesi planlanıyor. Siyasi destek kısmında ise, AB'nin Ermenistan'daki yargı reformları, yolsuzlukla mücadele ve sivil toplumun güçlendirilmesine yönelik projelere fon aktaracağı belirtildi. Leyen, “Ermenistan AB için güvenilir bir ortak ve biz bu işbirliğini derinleştirmeye hazırız” dedi.
Ziyaret aynı zamanda, Azerbaycan ile yaşanan Dağlık Karabağ sorununda barış görüşmelerine ivme kazandırmayı amaçlıyor. AB, iki ülke arasında kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanması için arabuluculuk yapıyor. Leyen, “Bölgede kalıcı barış ancak diyalog ve karşılıklı güvenle mümkün” diyerek sürece verdiği desteği yineledi.
Bölgesel Jeopolitik Boyut
AB'nin Ermenistan'a yönelik bu girişimi, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle bölgedeki etkisinin zayıfladığı bir döneme denk geliyor. Ermenistan, geleneksel olarak Moskova'ya yakın olmasına rağmen, son aylarda AB ile ilişkilerini geliştirme sinyalleri veriyor. Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'ndeki (KGAÖ) rolünü sorgulayan Erivan, Batı ile daha yakın işbirliği arayışında. AB'nin destek paketi, Ermenistan'ın batıya yönelme hamlesini somut adımlarla destekliyor. Öte yandan, İran ve Türkiye gibi bölgesel aktörler de gelişmeleri yakından izliyor. İran, Güney Kafkasya'da nüfuzunu korumak isterken, Türkiye Azerbaycan'la olan stratejik ortaklığı çerçevesinde bu durumu değerlendiriyor. AB, tüm tarafların çıkarlarını gözeten dengeli bir yaklaşım benimsemeye çalışıyor.
Uzmanlar, AB'nin bu hamlesinin aynı zamanda Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne karşı bir denge unsuru oluşturduğunu belirtiyor. Orta Koridor olarak da adlandırılan bu rota, Avrupa ile Asya arasında alternatif bir ticaret yolu sunuyor. Ermenistan'ın bu koridordaki konumu, ülkeyi jeopolitik açıdan daha önemli hale getiriyor. AB, Ermenistan'daki yatırımlarıyla bu koridorun canlanmasına katkı sağlamayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Güney Kafkasya politikasını doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye, Azerbaycan'la tarihsel ve stratejik bağları nedeniyle bölgede etkin bir aktör. AB'nin Ermenistan'a desteği, Ankara'nın Bakü ile koordinasyonunu daha da önemli hale getiriyor. Ayrıca, Ermenistan'ın batıya yönelmesi, Türkiye-Ermenistan arasındaki normalleşme sürecine yeni bir boyut kazandırabilir. Ancak, Dağlık Karabağ sorununun çözümü ve Ermeni iddiaları gibi konular iki ülke arasında hala engel teşkil ediyor. Türkiye, AB'nin bölgesel girişimlerine temkinli yaklaşmakla birlikte, kendi çıkarlarını korumak için diplomatik adımlar atabilir. Özellikle Orta Koridor projesinde Türkiye'nin transit ülke olarak rolü, bu yeni destek paketiyle birlikte daha da önem kazanıyor.
