ABD'de bir federal yargıç, yabancı öğrenciler ve gazeteciler için planlanan yeni vize kurallarının yürürlüğe girmesini geçici olarak durdurdu. Söz konusu düzenleme, öğrenci vizesiyle ülkeye giren yabancıların azami dört yıl süreyle kabul edilmesini öngörüyordu. Karar, ülkedeki üniversiteler ve medya kuruluşları tarafından yakından takip ediliyor.
Yeni Kurallar Neyi Değiştirecekti?
Teklif edilen düzenlemeye göre, F-1 öğrenci vizesi sahipleri ülkeye en fazla dört yıl süreyle kabul edilecek, süre sonunda uzatma için yeniden başvurmaları gerekecekti. Halihazırda öğrenci vizesi sahipleri, eğitim programlarının süresine bağlı olarak "duration of status" (statü süresi) adı verilen ve program bitene kadar geçerli olan bir statüye sahip. Yeni kural, bu uygulamayı sona erdirerek belirli bir azami süre getiriyordu. Benzer şekilde, I vizesi ile çalışan yabancı gazeteciler için de süre sınırlaması getirilmesi planlanıyordu. Düzenleme, ayrıca vize uzatma başvurularında ek belge ve mülakat zorunluluğu getiriyor, bu da işlem sürelerini uzatacak ve idari yükü artıracaktı.
Yargıç, kararında düzenlemenin hukuki dayanağının yeterince açıklanmadığını ve idari usul eksiklikleri bulunduğunu belirtti. Karar, düzenlemenin yürürlüğe girmesini geçici olarak durduruyor; nihai karar için ek duruşmalar yapılacak. Bu süreçte, mevcut vize kuralları uygulanmaya devam edecek. Karar, özellikle ABD'de eğitim gören veya çalışan yüz binlerce yabancıyı doğrudan etkiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki vize politikalarındaki belirsizlik, küresel hareketliliği ve uluslararası eğitim sektörünü yakından ilgilendiriyor. ABD, dünyanın en fazla uluslararası öğrenci çeken ülkesi konumunda. 2023 verilerine göre, ABD'deki üniversitelerde 1 milyondan fazla yabancı öğrenci eğitim görüyor. Bu öğrenciler, ekonomiye yıllık on milyarlarca dolar katkı sağlıyor. Yeni kısıtlamalar, ABD'nin küresel yükseköğretimdeki cazibesini azaltabilir ve öğrencilerin Kanada, Birleşik Krallık, Avustralya gibi alternatif destinasyonlara yönelmesine yol açabilir. Ayrıca, gazetecilere yönelik süre sınırlaması, basın özgürlüğü endişelerini artırıyor; uluslararası medya kuruluşları, ABD'deki muhabirlerinin çalışma izinlerinin belirsizliğe girmesinden şikayetçi.
Yargı kararı, Trump yönetiminin göçmenlik politikalarını sıkılaştırma çabalarına bir darbe olarak yorumlanıyor. Ancak düzenlemenin tamamen iptal edilmediği, sürecin devam ettiği belirtiliyor. Karar, idari usul eksikliklerine dayandığı için, hükümetin kuralı düzeltip yeniden yürürlüğe koyma ihtimali bulunuyor. Bu nedenle, öğrenci ve gazeteciler için belirsizlik sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki vize kısıtlamaları, Türk öğrenci ve gazetecileri de yakından ilgilendiriyor. Her yıl binlerce Türk öğrenci eğitim için ABD'yi tercih ediyor; yeni kurallar, bu öğrencilerin eğitim planlamalarını ve mezuniyet sonrası çalışma izni (OPT) süreçlerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Türk gazetecilerin ABD'deki muhabirlik faaliyetleri için I vizesi süre sınırlaması, basın özgürlüğü ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir gerginlik unsuru olabilir. Türkiye, ABD ile vize süreçlerinde karşılıklılık ilkesini savunuyor; bu tür kısıtlamalar, Türk vatandaşlarına yönelik ayrımcı uygulamalar endişesini artırabilir. Küresel ölçekte ise, ABD'nin uluslararası eğitim ve medya alanındaki cazibesinin azalması, Türkiye'nin bölgesel bir eğitim merkezi olma hedefine dolaylı katkı sağlayabilir.
