Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., önümüzdeki hafta Rusya'ya giderek Moskova ve Güneydoğu Asya ülkelerinin liderlerinin katılacağı bir zirveye iştirak edecek. Analistler, bu ziyaretin Manila'nın ASEAN dönem başkanı olarak rolünü yerine getirebildiğini ve Batı ile güvenlik bağlarını güçlendirmesine rağmen büyük güçlerle diplomatik kanalları açık tutabildiğini göstermesine olanak tanıyacağını belirtiyor. Bu gelişme, ABD ve Çin arasında Hint-Pasifik bölgesinde artan nüfuz mücadelesi ışığında özel bir önem taşıyor.
Gelişmenin arka planı
Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., 5-6 Eylül tarihlerinde Rusya'nın Uzakdoğu kentinde düzenlenecek Doğu Ekonomi Forumu'na katılacak. Forum, ASEAN ülkeleri ve Rusya arasındaki ticari ve ekonomik işbirliğini artırmayı hedefliyor. Marcos, burada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ikili bir görüşme yapmayı da planlıyor.
Bu ziyaret, Filipinler'in ABD ile güvenlik işbirliğini derinleştirdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Manila, Washington'a dört yeni askeri üs kullanma izni vermiş ve Güney Çin Denizi'ndeki anlaşmazlıklarda ABD'nin desteğini almıştı. Çin ise bu adımları bölgesel istikrarı bozucu olarak nitelendiriyor.
Marcos'un Rusya ziyareti, Filipinler'in bağımsız dış politika yürütme kabiliyetini göstermesi açısından kritik. Ülke, ABD ile güvenlik bağlarını güçlendirirken, Çin ile de ekonomik ilişkilerini sürdürmeye çalışıyor. Rusya ise bölgede nüfuzunu artırmak için ASEAN ile işbirliğine önem veriyor.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD ve Çin, Filipinler'in hamlelerini yakından izliyor. Washington, Manila'nın Rusya ile bağlarının ABD çıkarlarını zedelemesinden endişe ederken, Çin, Filipinler'in ABD'ye verdiği askeri tavizler nedeniyle tepkili. Marcos'un Putin ile görüşmesi, bölgesel dengeleri etkileyebilecek bir sinyal olarak değerlendiriliyor.
ASEAN ülkeleri, büyük güçler arasında denge politikası izlemeye çalışıyor. Filipinler'in ASEAN dönem başkanı olarak Rusya ile işbirliğine açık olması, örgütün bağımsız duruşunu vurguluyor. Ancak bu, aynı zamanda Filipinler'in ABD ile olan ittifakını sorgulayan Çin'in endişelerini artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Hint-Pasifik bölgesinde artan rekabeti dikkatle izliyor. Filipinler'in Rusya ile ilişkilerini geliştirmesi, Türkiye'nin ASEAN ülkeleriyle ekonomik ve diplomatik bağlarını güçlendirme çabaları açısından önemli. Ayrıca, Türkiye'nin Ukrayna savaşı sonrası Rusya ile ilişkilerini dengeleme politikası, bu tür gelişmelerin küresel etkilerini anlamasına yardımcı oluyor. Türkiye, hem NATO üyesi hem de Rusya ile işbirliği yapabilen bir ülke olarak benzer bir denge arayışında.
