ABD'nin dış ticaret açığı Temmuz ayında 88,6 milyar dolara yükselerek son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, açıktaki bu artışta ithalattaki güçlü talep ve ihracattaki zayıflama etkili oldu. Ülkenin mal ve hizmet ticaret açığı, Haziran ayına kıyasla yaklaşık 6 milyar dolar genişledi. Ekonomistler, açığın genişlemesinin yılın üçüncü çeyreğinde büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtiyor.
Ticaret Açığındaki Artışın Arka Planı
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Temmuz'da mal ithalatı aylık bazda %1,9 artarak 266,6 milyar dolara çıktı. İhracat ise %0,7 azalarak 178 milyar dolara geriledi. Hizmet ticaretindeki fazla ise açığı kısmen dengeledi. Açığın genişlemesinde, tüketici malları ve otomobil ithalatındaki artış öne çıkıyor. Özellikle dayanıklı tüketim malları ithalatındaki yükseliş, güçlü iç talebin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Uzmanlar, ABD ekonomisinin beklenenden güçlü seyretmesinin ithalatı körüklediğine dikkat çekiyor. Öte yandan, küresel talepteki yavaşlama ve doların güçlü kalması ihracatı sınırlıyor. Çin başta olmak üzere Asya ülkeleriyle olan ticaret açığı da bu dönemde artış gösterdi. ABD'nin Çin ile olan mal ticareti açığı Temmuz'da 24,6 milyar dolara ulaştı.
Ticaret Bakanlığı yetkilileri, açığın genişlemesinde mevsimsel faktörlerin de rol oynadığını belirtiyor. Yaz aylarında enerji ithalatı artarken, tarım ürünleri ihracatında düşüş yaşanabiliyor. Ancak yine de açığın yıllık bazda %1,2 artması, yapısal bir soruna işaret ediyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
ABD'nin ticaret açığı, küresel ticaret dengesizlikleri açısından önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor. Açığın artması, Başkan Biden yönetiminin ticaret politikalarını da baskı altına alıyor. Yönetim, yakın zamanda Çin'den ithal edilen elektrikli araçlar, güneş panelleri ve çelik ürünlerine yönelik gümrük vergilerini artırmıştı. Ancak bu önlemlerin ticaret açığını kısa vadede kapatması beklenmiyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO), küresel ticaretteki toparlanmanın yavaşladığına dair sinyaller veriyor. Avrupa Birliği ve Çin arasındaki ticaret gerilimleri de küresel ticaret hacmini olumsuz etkiliyor. ABD'nin ticaret açığındaki artış, doların rezerv para birimi olma özelliğini koruması nedeniyle şimdilik finansman sıkıntısı yaratmıyor; ancak uzun vadede cari açık ve borçlanma ihtiyacını artırabilir.
Önümüzdeki dönemde ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikaları ve küresel büyüme görünümü, ticaret açığının seyrini belirleyecek. Fed'in faiz indirimine gitmesi durumunda doların değer kaybetmesi ve ihracatın canlanması bekleniyor. Ancak jeopolitik riskler ve korumacılık eğilimleri, ticaret akışlarını dalgalandırmaya devam edecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki ticaret açığının genişlemesi, Türkiye'nin ABD ile olan ticaret dengesini de dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, ABD'ye yönelik ihracatını artırma potansiyeline sahip; özellikle tekstil, otomotiv ve tarım ürünlerinde rekabet gücü yüksek. Doların güçlü seyretmesi Türk ihracatçısı için kısa vadede avantaj sağlasa da, ABD'nin korumacı politikaları ve olası yeni tarifeler risk oluşturuyor. Ayrıca, küresel ticaretteki yavaşlama Türkiye'nin genel ihracat performansını baskılayabilir. Türkiye, ihracat pazarlarını çeşitlendirerek ve katma değerli ürünlere yönelerek bu dalgalanmalara karşı dayanıklılığını artırabilir.
