ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Orta Doğu'da 50 binden fazla Amerikan askeri personelinin görev yaptığını resmen duyurdu. CENTCOM Sözcüsü Albay Joe Buccino, yaptığı yazılı açıklamada, bu kuvvetin bölgedeki müttefiklerin savunulması ve istikrarın korunması amacıyla konuşlandırıldığını belirtti. Açıklamada, Orta Doğu'nun ABD için stratejik önemi vurgulanırken, bu askerlerin terörle mücadele, deniz güvenliği ve hava savunması gibi kritik görevler üstlendiği ifade edildi. CENTCOM sorumluluk alanı, Orta Doğu, Orta Asya ve Güney Asya'nın bir kısmını kapsıyor. Bu bölgede şu anda İran, Irak, Suriye, Afganistan, Pakistan ve Arap Yarımadası'ndaki ülkelerde ABD askeri varlığı bulunuyor.
ABD Askeri Varlığının Bölgesel Dağılımı
ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığı, son yıllarda dalgalı bir seyir izledi. Afganistan'dan çekilme ve Irak'taki misyonun dönüşümüne rağmen, bölgedeki Amerikan askeri sayısı hala oldukça yüksek. CENTCOM verilerine göre, bu 50 bin askerin büyük bir kısmı deniz kuvvetleri ve hava kuvvetleri personelinden oluşuyor. Özellikle Bahreyn'deki Beşinci Filo, Katar'daki El-Udeid Hava Üssü ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki El-Dhafra Hava Üssü önemli merkezler arasında. Ayrıca Kuveyt, Suudi Arabistan ve Ürdün'de de binlerce Amerikan askeri konuşlu durumda. Irak'ta yaklaşık 2 bin 500, Suriye'de ise 900 civarı ABD askeri bulunuyor. Bu kuvvetler, IŞİD'le mücadele kapsamında yerel güçlere danışmanlık ve lojistik destek sağlıyor. CENTCOM ayrıca bölgedeki hava savunma sistemlerini, füze savunma bataryalarını ve deniz devriye gemilerini de yönetiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin Orta Doğu'da bu kadar geniş bir askeri varlık bulundurması, bölgesel dengeleri doğrudan etkiliyor. İran'la devam eden gerginlikler, Yemen'deki Husilerin saldırıları ve İsrail-Filistin çatışması, ABD'nin askeri hazırlık seviyesini yüksek tutmasına neden oluyor. CENTCOM, özellikle İran'ın vekil güçleri aracılığıyla ABD üslerine ve müttefiklerine yönelik saldırılarına karşı sürekli teyakkuz halinde. Ayrıca, Çin ve Rusya'nın bölgedeki artan etkisi, ABD'yi askeri varlığını sürdürmeye zorluyor. Rusya'nın Suriye'deki askeri üsleri ve Çin'in Suudi Arabistan ile yakınlaşması, Amerikan stratejistlerini endişelendiriyor. Öte yandan, bu büyük askeri varlık ciddi bir mali yük oluşturuyor. Savunma bütçesinin önemli bir kısmını Orta Doğu operasyonları oluştururken, bu durum ABD iç politikasında da tartışmalara yol açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Orta Doğu'da 50 bin asker bulundurması, Türkiye'nin güvenlik politikalarını doğrudan ilgilendiriyor. NATO müttefiki olan Türkiye, ABD'nin bölgedeki varlığını genellikle istikrar sağlayıcı bir unsur olarak görse de, bazı konularda görüş ayrılıkları yaşıyor. Özellikle Suriye'de PYD/YPG'ye verilen destek, Türkiye ile ABD arasında gerginliğe neden oluyor. CENTCOM'un bu kuvveti, Irak ve Suriye'deki PKK uzantılarıyla mücadelede Türkiye'nin operasyon alanını daraltabilir. Öte yandan, İran'ın bölgesel yayılmacılığına karşı ABD'nin caydırıcı gücü, Türkiye için kısmen avantaj sağlıyor. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve Libya'daki dengeler, ABD askeri varlığının Türkiye'nin çıkarlarıyla örtüşebileceği alanlar olarak öne çıkıyor.
