ABD ordusu, İran'a yönelik askeri operasyonlarını 10. gece üst üste sürdürdü. Pentagon'dan yapılan açıklamada, son saldırılarda İran Devrim Muhafızları'na ait insansız hava aracı üsleri, füze depoları ve komuta merkezlerinin hedef alındığı belirtildi. Washington yönetimi, son bir haftada yaşanan ABD askeri kayıplarının intikamını alacaklarını duyururken, İran ise bölgedeki ABD hedeflerine başarılı saldırılar düzenlediğini öne sürüyor. Çatışmaların Irak, Suriye ve Körfez bölgesine yayılmasıyla birlikte tansiyon giderek yükseliyor.
Artan Tansiyon ve Stratejik Hedefler
ABD Başkanı'nın ulusal güvenlik danışmanı yaptığı yazılı açıklamada, İran'ın bölgedeki vekil güçler aracılığıyla ABD personeline yönelik saldırılarının kabul edilemez olduğunu ve misillemelerin süreceğini ifade etti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) verilerine göre, son 10 günde İran ve bağlantılı gruplara ait 30'dan fazla hedef imha edildi. Bunlar arasında balistik füzelerin depolandığı tesisler, İHA üsleri ve denizaltı karşıtı savunma sistemlerinin bulunduğu alanlar yer alıyor.
İran ise ABD saldırılarına karşılık olarak Basra Körfezi'ndeki ABD donanma gemilerine ve Irak'taki Askeri üslere saldırı düzenlediğini açıkladı. Tahran yönetimi, ABD'nin bölgeden tamamen çekilmesi talebini yinelerken, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü yaptığı basın açıklamasında, 'ABD'nin terörist eylemlerine karşı meşru müdafaa hakkımızı kullanıyoruz' dedi. Öte yandan, İran Devrim Muhafızları, yeni bir hipersonik füze denemesi yaptığını duyurarak bölgedeki caydırıcılığını artırmaya çalışıyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
ABD-İran gerginliği, Ortadoğu'da geniş çaplı bir savaş endişesini beraberinde getiriyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, çatışmaların kendi sınırlarına sıçramasından kaygı duyuyor. Suudi Arabistan, tüm tarafları itidale çağırırken, Birleşmiş Milletler acil bir ateşkes çağrısı yaptı. Rusya ve Çin ise ABD'yi bölgede tırmanışa geçmekle suçluyor.
Enerji piyasalarında da hareketlilik yaşanıyor. Ham petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'nın olası bir kapanma riskiyle birlikte son iki ayda yüzde 15 arttı. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu stratejik geçitte olası bir abluka, dünya ekonomisini ciddi şekilde etkileyebilir. Uzmanlar, bu durumun özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkeler için ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran gerilimi, Türkiye için doğrudan bir güvenlik tehdidi oluşturmasa da bölgesel istikrarsızlık, Türk dış politikasını yakından ilgilendiriyor. İran ile sınır komşusu olan Türkiye, çatışmaların kuzeye sıçraması halinde göç dalgaları ve terör tehdidiyle karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, artan enerji fiyatları Türkiye'nin cari açığına ek yük getirebilir. Ankara, bölgede tansiyonun düşürülmesi için arabuluculuk girişimlerini artırabilir. İran ve ABD ile dengeli ilişkiler sürdürmeye çalışan Türkiye, gelişmeleri yakından takip ediyor.
