ABD liderliğindeki uluslararası koalisyonun Irak'taki askeri misyonu resmen sona erdi. On yılı aşkın süredir ülkede bulunan koalisyon güçleri, Çarşamba günü görevlerini tamamladı. Irak hükümeti kararı egemenlik zaferi olarak nitelendirirken, bazı kesimler İran yanlısı silahlı grupların daha da cesaretleneceği uyarısında bulunuyor. Bağdat yönetimi, 1 Ekim'de "Egemenlik Günü" düzenleyeceğini duyurdu.
Misyonun Arka Planı ve Sonuçları
Koalisyon güçleri, IŞİD'in Irak ve Suriye'de geniş topraklar ele geçirmesinin ardından 2014 yılında bölgeye konuşlandırılmıştı. ABD öncülüğündeki koalisyon, hava saldırıları ve yerel ortaklarla yürüttüğü operasyonlarla örgütün "halifeliğini" sona erdirdi. Ancak IŞİD'in hücre yapılanması ve saldırıları tamamen son bulmadı.
Irak hükümeti, 2020'de ABD'nin İranlı general Kasım Süleymani'yi Bağdat'ta öldürmesinin ardından koalisyonun çekilmesini talep etmişti. Müzakereler sonucunda takvim belirlendi. ABD Savunma Bakanlığı, çekilmenin aşamalı olacağını ve danışmanlık görevinin süreceğini belirtti.
Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani, "Bu tarihi bir gün. Irak, egemenliğini pekiştiriyor. Güvenlik güçlerimiz tüm ülkeyi koruma kapasitesine sahiptir" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin çekilmesi, Orta Doğu'daki güç dengesini etkileyecek. İran, Irak'ta nüfuzunu artırabilir. Son aylarda İran yanlısı milisler, koalisyon üslerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırmıştı. ABD, çekilme kararını İran'la gerilimi azaltmak ve Asya'ya odaklanmak için attı. Ancak Washington, Irak'taki rolünü tamamen bırakmıyor; 2.500 asker danışman ve eğitmen olarak kalacak. NATO da eğitim misyonunu sürdürecek.
Diğer yandan Irak ordusu, IŞİD'le mücadele kapasitesi konusunda tereddütler var. Uzmanlar, istihbarat ve hava desteği olmadan boşluk oluşabileceğini söylüyor. Bölgesel dengeler açısından ise Türkiye, İran ve Suudi Arabistan arasındaki rekabet yeni bir aşamaya girebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Irak'tan askeri çekilmesi, Türkiye'nin güvenlik ve dış politika hedefleri açısından kritik sonuçlar doğurabilir. Irak'ın kuzeyinde PKK varlığına karşı yürütülen operasyonlar, koalisyon güçlerinin istihbarat ve hava desteğiyle koordineli yürütülüyordu. Bu desteğin azalması, Türkiye'nin sahadaki yükünü artırabilir. Ayrıca İran'ın Irak'taki nüfuzunun genişlemesi, Türkiye'nin bölgesel dengelerde daha dikkatli adımlar atmasını gerektirecek. Enerji koridorları ve ticaret yolları açısından istikrarın korunması öncelikli olacak.
