Yemen merkezli Husiler, destekçisi İran ile ABD arasındaki gerginlikte yeni bir cephe açarak Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılara başladı ve stratejik Babülmendep Boğazı'nda abluka ilan etti. Bu hamle, küresel deniz ticaretini tehdit ederken, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan güç dengesini daha da karmaşık hale getiriyor. Husilerin eylemleri, İran'ın bölgedeki vekil güçler aracılığıyla yürüttüğü nüfuz mücadelesinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Husilerin Kızıldeniz Hamlesi ve İran Bağlantısı
Husiler, 2014'ten bu yana Yemen'de iç savaşın taraflarından biri olarak öne çıkarken, uzun süredir İran'dan askeri ve lojistik destek alıyor. Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyona karşı savaşan grup, son dönemde deniz gücünü artırarak Kızıldeniz'deki ticaret yollarını hedef almaya başladı. Husilerin sözcüsü Yahya Seri, yaptığı açıklamada, İsrail'e giden gemileri engellemek amacıyla abluka başlattıklarını duyurdu. Ancak uzmanlar, bu eylemlerin aslında İran'ın ABD'ye karşı dolaylı bir meydan okuması olduğunu belirtiyor. İran, Husiler aracılığıyla hem Suudi Arabistan'ı zor durumda bırakıyor hem de ABD'nin bölgedeki deniz üstünlüğüne karşı bir tehdit oluşturuyor.
ABD Merkez Kuvvetleri (CENTCOM), Husilerin son haftalarda üç ticari gemiye saldırdığını ve bir gemiyi kaçırmaya çalıştığını doğruladı. Pentagon sözcüsü, bu saldırıların küresel deniz güvenliğine doğrudan bir tehdit olduğunu vurguladı. Husilerin kullandığı gemisavar füzeler ve insansız hava araçlarının (İHA) büyük ölçüde İran tarafından temin edildiği biliniyor. İran ise iddiaları reddederken, Yemen'deki savaşta siyasi bir çözüm çağrısı yapıyor.
Küresel Ticaret ve Bölgesel Güvenlik Açısından Sonuçlar
Kızıldeniz, Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa'ya ulaşan en önemli deniz ticaret yollarından biri. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 12'si bu güzergahı kullanıyor. Husilerin abluka tehdidi, nakliye şirketlerini rotalarını değiştirmeye zorlarken, sigorta primlerinin artmasına ve enerji fiyatlarında yükselişe neden olabilir. ABD, bölgedeki gemileri korumak için füze savunma sistemlerini devreye sokarken, Suudi Arabistan da Husilere karşı hava saldırılarını yoğunlaştırdı. Bu gelişmeler, Yemen'deki iç savaşın sona ermesini daha da zorlaştırıyor. Birleşmiş Milletler, ateşkes çağrılarını yinelerken, taraflar arasındaki düşmanlık artarak devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kızıldeniz'deki bu yeni krizi doğrudan etkileyen bir konumda olmasa da, gelişmeleri yakından takip ediyor. Deniz ticaretindeki aksamalar, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji koridoru projelerini ve Avrupa'ya ihracatını dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Suudi Arabistan ve İran arasındaki gerginlik, Türkiye'nin bölgesel politikalarını da şekillendiriyor. Ankara, Husilere doğrudan müdahil olmasa da, Yemen'deki krizin çözümü için Birleşmiş Milletler nezdinde yürütülen diplomatik çabalara destek veriyor. Türkiye'nin Katar ve Somali ile geliştirdiği deniz anlaşmaları, krizin uzun vadede Ankara için stratejik önemini artırabilir.
