ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ajanları, vize süresi dolduğu halde ülkede kalan kişileri tespit edip tutuklamak için havalimanlarında devriye gezmeye başladı. Orta Doğu Gözlemevi'nin (Middle East Eye) aktardığına göre, bu uygulama özellikle uluslararası uçuşların yoğun olduğu büyük havalimanlarında yoğunlaştırıldı. Görgü tanıkları, ICE ajanlarının pasaport kontrol noktalarının yakınında beklediğini ve şüpheli gördükleri yolcuları kimlik kontrolüne tabi tuttuğunu belirtiyor. Uygulamanın, eski Başkan Donald Trump döneminde başlatılan 'vize aşımı' operasyonlarının bir parçası olduğu ve Başkan Joe Biden yönetiminin de bu politikayı sürdürdüğü ifade ediliyor.
Hedefte vize aşımı yapanlar var: Yasal süreç nasıl işliyor?
ABD'de vize süresi dolduğu halde ülkede kalan kişiler, 'vize aşımı' (overstay) olarak adlandırılıyor. Göçmenlik uzmanlarına göre, bu kişilerin sayısı milyonlarla ifade ediliyor. ICE'in yeni stratejisi, bu kişileri havalimanlarında karşılamak yerine, ülkeye giriş yaparken ya da çıkış yaparken yakalamayı hedefliyor. Bu kapsamda, ajanların özellikle Orta Doğu, Asya ve Afrika ülkelerinden gelen yolculara yoğunlaştığı belirtiliyor.
Operasyonun teknik detaylarına göre, ICE ajanları, yolcuların pasaportlarını ve vize bilgilerini anlık olarak kontrol edebiliyor. Sistemde vize süresinin dolduğu tespit edilen kişiler, havalimanında gözaltına alınıyor ve sınır dışı edilmek üzere işleme tabi tutuluyor. Bu uygulamanın, özellikle ülkesine dönmek isteyen ancak vize sorunları nedeniyle geri gönderilen kişiler arasında büyük mağduriyetler yarattığı dile getiriliyor.
Uygulama, insan hakları örgütlerinin de tepkisini çekiyor. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) sözcüsü, bu tür operasyonların göçmen topluluklarında 'korku ve panik' yarattığını belirterek, 'insanların havalimanlarına gitmekten çekinmeye başladığını' söyledi. Öte yandan, ICE yetkilileri, operasyonların yasalara uygun olduğunu ve ulusal güvenliği sağlamak amacı taşıdığını savunuyor.
Küresel boyut: Göçmen politikalarında sertleşme
Bu uygulama, ABD'nin göçmen politikalarında giderek sertleşen bir yaklaşımın parçası olarak değerlendiriliyor. Eski Başkan Trump döneminde başlatılan 'sıfır tolerans' politikası, Biden yönetimi tarafından da büyük ölçüde devam ettirildi. Özellikle sınır güvenliği ve vize ihlalleri konusunda iki parti de seçmenlere 'sertlik' mesajı vermeye çalışıyor.
ABD'nin bu tutumu, dünya genelinde göçmen politikalarına yönelik tartışmaları da derinleştiriyor. Avrupa Birliği ülkeleri, benzer önlemleri değerlendirirken, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) gibi kuruluşlar, bu tür uygulamaların uluslararası hukuka aykırı olabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle sığınma hakkı arayanların bu uygulamalardan olumsuz etkilenebileceği kaydediliyor.
Uzmanlar, havalimanı operasyonlarının sembolik bir etkisi olduğunu, asıl sorunun vize aşımı yapan milyonlarca kişinin kayıt dışı durumda yaşaması olduğunu vurguluyor. Bu durum, göçmenlerin topluma entegrasyonunu zorlaştırırken, iş gücü piyasasında da kayıt dışı istihdama yol açıyor. ABD'de yıllardır tartışılan kapsamlı göçmen reformu ise Kongre'deki siyasi kilitlenme nedeniyle bir türlü hayata geçirilemiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin bu uygulaması, Türk vatandaşlarını da yakından ilgilendiriyor. Türkiye'den ABD'ye seyahat eden iş insanları, öğrenciler ve turistler, vize sürelerine daha fazla dikkat etmek zorunda kalacak. Özellikle ABD'de eğitim gören Türk öğrencilerin ve çalışanlarının vize ihlali durumunda karşılaşabilecekleri riskler arttı. Bu durum, Türkiye-ABD ilişkilerinde göçmen politikaları konusunda yeni bir gerilim kaynağı olabilir. Diğer yandan, ABD'nin bu sert tutumu, küresel göç hareketliliğine yönelik genel eğilimin bir yansıması olarak değerlendirilebilir ve Türkiye'nin de kendi göç politikasını gözden geçirmesi gerektiğini hatırlatıyor.
