ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Pazartesi günü G20 toplantısında Çin'in küresel ticaret fazlasını hedef alarak “aşırı dengesizlikler” konusundaki endişelerini dile getirdi. Bu açıklama, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile ikili bir zirve yapmasının beklendiği tarihten haftalar önce geldi. Bessent, küresel ekonomik istikrar için bu dengesizliklerin ele alınması gerektiğini vurgulayarak, ticaret politikalarının yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Gelişmenin Arka Planı
G20 maliye bakanları toplantısı, Güney Afrika'nın Cape Town kentinde gerçekleştiriliyor. Toplantının ana gündem maddelerinden biri küresel ticaret dengesizlikleri ve bunların dünya ekonomisi üzerindeki etkileri. ABD Hazine Bakanı Bessent, özellikle Çin'in ihracata dayalı büyüme modelinin yarattığı fazlalara işaret etti. Bessent, “Aşırı ticaret fazlaları, küresel talebi zayıflatmakta ve diğer ülkelerin ekonomik toparlanmasını engellemektedir” ifadelerini kullandı.
Bessent'in bu çıkışı, Washington ile Pekin arasında ticaret gerilimlerinin yeniden tırmanabileceğine dair sinyaller olarak yorumlanıyor. Trump yönetimi, önceki dönemde Çin'e yönelik gümrük tarifeleri uygulamış ve ticaret anlaşmazlıkları yaşamıştı. Şimdi ise gözler, Xi ve Trump arasında planlanan zirveye çevrilmiş durumda. Zirvenin, ticaret, teknoloji ve jeopolitik konuların ele alınacağı kritik bir buluşma olması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin bu hamlesi, yalnızca ikili ticaret ilişkilerini değil, aynı zamanda Asya-Pasifik bölgesindeki dengeleri de etkileyebilir. Çin, bölgedeki birçok ülke ile güçlü ticari bağlara sahip. Uzmanlar, ABD'nin Çin'in ticaret fazlasına yönelik baskısının, bölge ülkelerini de etkileyebileceğini ve küresel tedarik zincirlerinde yeni düzenlemelere yol açabileceğini belirtiyor.
Öte yandan, Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ülkenin ticaret fazlasının küresel piyasa koşullarından kaynaklandığı savunuldu. Çin, ayrıca iç talebi artırmaya yönelik reformlar yaptığını ve ithalatı teşvik ettiğini ifade etti. Yine de ABD'nin bu tutumu, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim yaratabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Çin'in ticaret fazlasına yönelik baskısı, Türkiye ekonomisini dolaylı olarak etkileyebilecek bir gelişmedir. Türkiye, hem ABD hem de Çin ile ticaret hacmini artırmaya çalışırken, bu iki ülke arasındaki olası bir ticaret savaşı küresel ticaret akışlarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye, ihracatının büyük bölümünü Avrupa Birliği'ne yapmasına rağmen, küresel ticaretteki yavaşlama Türk ekonomisini de etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Çin ile olan cari açık sorunu, ABD'nin bu tür girişimlerinden etkilenebilir. Ancak, Türkiye'nin bu süreçte dengeli bir politika izleyerek hem ABD hem de Çin ile ilişkilerini sürdürmesi beklenmektedir.
