ABD Dışişleri Bakanlığı, Filistinli yetkililerin 'terörizmi yücelttikleri' gerekçesiyle ABD'ye giriş vizelerini reddettiğini açıkladı. Karar, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun yıllık toplantısına bir haftadan az bir süre kala duyuruldu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, başvuruların 'terörizmi destekleyen ve yücelten' kişiler oldukları için reddedildiğini belirtti. Açıklamada, hangi Filistinli yetkililerin etkilendiği netleştirilmedi. Filistin yönetimi kararı 'siyasi şantaj' olarak nitelendirdi.
Vize Reddinin Arka Planı
ABD yönetiminin bu hamlesi, Başkan Donald Trump'ın Filistin yönetimine yönelik uzun süredir devam eden sert tutumunun bir devamı niteliğinde. 2017'de Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıyan Trump yönetimi, 2018'de Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) Washington ofisini kapatmış, UNRWA'ya yapılan yardımları kesmiş ve Filistin yönetimine yönelik ekonomik baskıları artırmıştı.
Vize reddi kararı, Filistin yönetiminin BM platformunda İsrail karşıtı girişimlerini engellemeye yönelik bir adım olarak yorumlanıyor. Filistin yönetimi, BM Genel Kurulu'nda İsrail'in yerleşim faaliyetlerini kınayan bir karar tasarısı sunmayı planlıyordu. Ayrıca Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın Genel Kurul'da bir konuşma yapması bekleniyordu. Vize engeli, bu planları sekteye uğratabilir.
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, 'ABD, terörizmi destekleyen veya yücelten bireylere vize verme yükümlülüğü altında değildir' ifadesi kullanıldı. Karar, ABD'nin iç hukukunda yer alan ve terörle bağlantılı kişilere vize yasağı getiren düzenlemelere dayandırılıyor.
Uluslararası Yansımalar ve Tepkiler
Filistin yönetimi, kararı kınayarak ABD'yi 'barış sürecini baltalamakla' suçladı. Filistin Devlet Başkanı Sözcüsü Nabil Ebu Rudeyne, 'Bu karar, ABD'nin artık tarafsız bir arabulucu olmadığını gösteriyor' dedi. Filistin yönetimi, BM Genel Kurulu'na başvurarak vize engelini aşmaya çalışacağını bildirdi.
Avrupa Birliği ve bazı Arap ülkeleri henüz resmi açıklama yapmadı. Ancak diplomatik kulislerde, kararın Orta Doğu barış sürecine zarar verebileceği endişesi dile getiriliyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in konuyla ilgili bir açıklama yapması bekleniyor.
İsrail yönetimi ise kararı memnuniyetle karşıladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 'Terörizmi yüceltenlere kapıların kapatılması doğru bir adımdır' ifadesini kullandı. İsrail, Filistin yönetiminin BM'deki girişimlerini uzun süredir lobi faaliyetleriyle engellemeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Filistinli yetkililere vize vermemesi, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği ve BM platformunda yürüttüğü diplomasiyi doğrudan etkiliyor. Türkiye, Filistin'in BM'de daha güçlü temsil edilmesini savunuyor ve İsrail karşıtı karar tasarılarına destek veriyor. Vize engeli, Türkiye'nin BM Genel Kurulu'nda Filistin lehine yürüteceği lobi faaliyetlerini zorlaştırabilir. Ayrıca, ABD'nin bu tutumu, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluşturabilir. Türkiye, Filistin yönetimine alternatif diplomatik kanallar arayışında destek olabilir ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda konuyu gündeme taşıyabilir.
