ABD'de ocak ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşerek yıllık bazda yüzde 3,1'den yüzde 3,2'ye yükseldi. Aylık bazda ise yüzde 0,3 artış kaydedildi. Beklentiler, yıllık enflasyonun yüzde 3,1'de kalacağı yönündeydi. Çekirdek TÜFE ise ocakta bir önceki aya göre yüzde 0,4 artarak yıllık bazda yüzde 3,9 olarak gerçekleşti. Bu veriler, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerine başlama takvimini erteleyebileceği ve iletişim dilini şahinleştirebileceği yorumlarına yol açtı.
Enflasyon ve istihdam ikilisi Fed'i sıkılaştırma rotasına itiyor
Ocak ayına ilişkin enflasyon verileri, Aralık 2023'te yüzde 3,4 olan yıllık TÜFE'nin düşüş eğilimini sürdürmesini ve Fed'in yüzde 2 hedefine yaklaşmasını bekleyen yatırımcılar için hayal kırıklığı yarattı. Özellikle konut ve hizmet sektörlerindeki fiyat artışlarının dirençli olması, enflasyonun kalıcı olabileceği endişelerini artırdı. Aynı dönemde açıklanan tarım dışı istihdam verileri de 2023 Aralık'ta 353 bin kişi ile beklentileri aşarken, işsizlik oranı yüzde 3,7 ile düşük seyrini korudu. Güçlü işgücü piyasası, tüketici harcamalarını ve dolayısıyla fiyatları yukarı çekebileceği için Fed'in faiz indirimlerini başlatmakta acele etmesine gerek olmadığı görüşünü güçlendirdi.
Enflasyon ve istihdam verilerinin ardından Fed yetkililerinin söylemleri de önemli ölçüde şahinleşti. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, enflasyonun yüzde 2 hedefine dönmesi için daha uzun süre bekleme gerektiğini ifade ederken, Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, son verilerin cesaret kırıcı olduğunu ancak tek bir aylık veriye dayanarak karar alınmaması gerektiğini vurguladı. Piyasa beklentileri, mart ayında faiz indirimi ihtimalini yüzde 15'in altına çekerken, ilk indirimin mayıs veya haziran toplantılarına sarktığını gösteriyor.
Küresel piyasalarda dalgalanma, gelişmekte olan ülkeler için riskler artıyor
Fed'in şahinleşme sinyalleri, küresel piyasalarda dalgalanmaya neden oldu. ABD 10 yıllık tahvil faizleri yüzde 4,3'ün üzerine yükselirken, dolar endeksi (DXY) 104,5 seviyesine çıkarak gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluşturdu. Euro/dolar paritesi 1,07'nin altına gerilerken, Japon yeni 150 seviyesini test etti. Analistler, Fed'in faizleri mevcut seviyelerde daha uzun süre tutması halinde, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışı ve para birimlerinde değer kaybı riskinin arttığını belirtiyor. Özellikle yüksek döviz borcu olan ülkeler için bu durum, borç ödeme maliyetlerini artırabilir. Öte yandan, ABD ekonomisinin güçlü seyretmesi, küresel talep açısından olumlu bir faktör olarak değerlendirilse de, enflasyonist baskıları körükleme riski taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de enflasyonun beklentileri aşması ve Fed'in şahin bir tutum alması, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için önemli sonuçlar doğurabilir. Daha yüksek ABD faizleri, TL üzerinde baskı yaratabilir ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) sıkı para politikasını daha uzun süre devam ettirmesini gerektirebilir. Ayrıca, küresel risk iştahının azalmasıyla kısa vadeli sermaye girişlerinde yavaşlama yaşanması olasıdır. Ancak TCMB'nin son dönemde faiz artırımlarıyla sıkılaştırdığı politika, TL'de değer kaybını sınırlayabilir. Öte yandan, ABD ekonomisinin güçlü seyretmesi, Türkiye'nin ihracatı için olumlu bir talep ortamı sunmaktadır. Bu nedenle, küresel konjonktür ve Fed kararları yakından izlenmeli, TCMB'nin mevcut duruşu korunmalıdır.
