ABD Sayıştayı'nın (GAO) yeni raporu, Amerikan ordusunun askeri tesislerinin bakımını ciddi şekilde ihmal ettiğini ve bu durumun 285 milyar dolarlık devasa bir bakım birikimine yol açtığını ortaya koydu. Rapor, Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) tesis altyapısını sürdürme çabalarındaki sistematik başarısızlığı gözler önüne seriyor. GAO'nun bulguları, askeri kışlalar, hangarlar, eğitim alanları ve diğer kritik tesislerin 'kronik olarak ihmal edildiğini' ve bunun da askerlerin yaşam koşullarını ve operasyonel hazırlığı olumsuz etkilediğini gösteriyor.
Pentagon'un Bakım Bütçesi Yetersiz
GAO'nun raporu, Pentagon'un tesis bakımı için ayırdığı bütçenin, kendi belirlediği Tesis Sürdürülebilirlik Modeli (Facilities Sustainment Model) tarafından önerilen seviyelerin sürekli olarak altında kaldığını ortaya koyuyor. Bu model, tesislerin uzun vadeli işlevselliğini korumak için yıllık olarak ayrılması gereken minimum bakım fonunu hesaplıyor. GAO'ya göre, Savunma Bakanlığı bu modeli kullanmasına rağmen, finansmanı her yıl yetersiz bırakıyor ve bu da bakım birikiminin daha da büyümesine neden oluyor.
Raporda, 2023 mali yılında Savunma Bakanlığı'nın tesis bakımına yaklaşık 13 milyar dolar harcadığı, ancak modelin önerdiği seviyenin yaklaşık 17 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Bu açık, kışlalardan eğitim tesislerine kadar geniş bir yelpazede bakımın ertelenmesine yol açıyor. GAO, özellikle askeri konutların durumunun endişe verici olduğunu ve birçok kışlanın küf, sağlıksız yaşam koşulları ve hatta çökme riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Askerlerin yaşam kalitesi, Amerikan ordusunun personel tutma ve moralini doğrudan etkileyen kritik bir faktör olarak öne çıkıyor.
Ulusal Güvenlik ve Operasyonel Hazırlık Riskleri
Bu bakım eksikliği sadece yaşam koşullarını değil, aynı zamanda ulusal güvenliği de tehdit ediyor. GAO, bakımsız tesislerin askeri operasyonları aksatabileceğine, eğitim kalitesini düşürebileceğine ve hatta kritik görevleri tehlikeye atabileceğine dikkat çekiyor. Örneğin, bakımsız kalan pistler ve hangarlar, hava kuvvetlerinin operasyonel hazırlığını olumsuz etkileyebilir. Benzer şekilde, bakımsız eğitim tesisleri, yeni askerlerin eğitimini geciktirerek ordunun genel yeteneğini zayıflatıyor.
Rapor, bu durumun sadece finansal bir sorun olmadığını, aynı zamanda stratejik bir risk olduğunu da vurguluyor. ABD, dünya genelinde büyük bir askeri varlık sürdürürken, bu tesislerin güvenilirliği ve dayanıklılığı, küresel angajman kapasitesi için hayati önem taşıyor. GAO, Kongre'ye ve Savunma Bakanlığı'na tesis bakımını önceliklendirmeleri ve bütçe tahsislerini buna göre yapmaları çağrısında bulunuyor. Aksi takdirde, bu kronik ihmal, ABD'nin askeri gücünün sürdürülebilirliğini ciddi şekilde tehdit edebilir.
Bu gelişmeler, ABD'nin savunma harcamalarındaki öncelikleri konusunda da soru işaretleri yaratıyor. Pentagon'un yeni silah sistemlerine ve teknolojilere milyarlarca dolar harcarken, mevcut altyapının bakımını göz ardı etmesi uzun vadede daha büyük maliyetlere yol açabilir. Uzmanlar, bakım birikiminin artmaya devam etmesi halinde, bu tesislerin tamamen değiştirilmesi gerekeceğini ve bunun da yüz milyarlarca dolarlık ek maliyetler anlamına geleceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin askeri tesis bakımındaki bu kronik sorun, Türkiye'nin savunma stratejileri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. NATO müttefiki olarak Türkiye, ABD ile ortak askeri tesisleri ve operasyonları paylaşıyor; İncirlik ve Kürecik üsleri gibi kritik noktalardaki altyapının durumu, ortak güvenlik anlayışını etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin bütçe önceliklerinde askeri tesislerin ihmal edilmesi, küresel güç projeksiyonunda zafiyetler oluşturabilir ve bu da bölgesel güç dengelerini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin kendi savunma yatırımlarını planlarken, müttefiklerinin altyapı sorunlarını göz önünde bulundurması ve özellikle ortak kullanılan tesislerin sürdürülebilirliği için diyalog ve iş birliği yapması faydalı olacaktır.
