Washington yönetimi, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'a Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılması için vize verme talebini bir kez daha reddetti. Edinilen bilgilere göre, ABD yönetimi 2025 yılında da aynı adımı atmış ve Abbas, BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasını video konferans yoluyla yapmak zorunda kalmıştı. Bu son karar, Filistin liderinin New York'taki BM merkezine fiziksel olarak erişimini engelleyerek, uluslararası platformda temsil hakkını kısıtlamış oluyor.
Vize Engelinin Arka Planı ve Diplomatik Gerilim
ABD'nin bu kararı, Filistin yönetiminin uluslararası alanda tanınma çabalarına yönelik sistematik bir engelleme politikasının parçası olarak değerlendiriliyor. 2025'teki benzer uygulama, Filistin tarafında sert tepkilere yol açmış; Abbas, konuşmasını video aracılığıyla yaparken ABD'nin ev sahibi ülke olarak yükümlülüklerini ihlal ettiğini savunmuştu. BM Genel Merkezi, New York'ta bulunması nedeniyle ABD'nin ev sahibi ülke sıfatıyla vize verme konusunda geniş takdir yetkisi bulunuyor. Ancak Birleşmiş Milletler ile ABD arasındaki 1947 tarihli Genel Merkez Anlaşması, üye ülke temsilcilerinin BM çalışmalarına katılımını güvence altına almayı amaçlıyor. Filistin, 2012'den bu yana BM'de "üye olmayan gözlemci devlet" statüsüne sahip. Bu statü, Filistin temsilcilerinin BM toplantılarına katılma hakkını teorik olarak koruyor, ancak pratikte vize engelleri bu hakkı kullanılamaz hale getirebiliyor.
ABD yönetimi, vize reddinin gerekçesini kamuoyuyla paylaşmadı. Ancak Amerikan yönetimlerinin geçmişte Filistin liderlerine yönelik seyahat kısıtlamalarını, İsrail ile doğrudan müzakerelere dönülmesi ve Filistin yönetiminin belirli adımlar atması talebiyle ilişkilendirdiği biliniyor. Özellikle Filistin'in Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) katılması ve İsrail aleyhine girişimleri, Washington'un tepkisini çeken unsurlar arasında. 2025'teki vize reddi sonrası Abbas, BM kürsüsünden yapacağı konuşmayı kayıttan video mesaj olarak iletmiş ve İsrail'in Gazze'deki eylemlerini sert sözlerle eleştirmişti. Bu yıl da benzer bir senaryonun yaşanması bekleniyor; Filistin yönetimi, Abbas'ın konuşmasını yine video yoluyla yapabileceğini açıkladı.
Uluslararası Hukuk ve Diplomatik Temsil Krizi
ABD'nin vize verme yetkisini siyasi bir araç olarak kullanması, uluslararası hukukçular arasında tartışma yaratıyor. BM Genel Merkez Anlaşması'nın 11. maddesi, ABD'nin BM temsilcilerine vize verme yükümlülüğünü düzenliyor ancak istisnalar konusunda muğlaklık bulunuyor. ABD, güvenlik gerekçeleriyle vize kısıtlaması uygulayabileceğini savunurken, eleştirmenler bunun siyasi bir cezalandırma yöntemi olduğunu belirtiyor. Filistin yönetimi, konuyu BM Genel Kurulu'na taşıyarak ABD'nin ev sahibi ülke yükümlülüklerini ihlal ettiğini savunabilir. Ancak BM Genel Kurulu kararlarının bağlayıcılığı bulunmuyor ve ABD'nin Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkı, Filistin'e yönelik herhangi bir yaptırım kararını engelleyebilir. Bu durum, Filistin'in uluslararası alanda sesini duyurma kapasitesini sınırlarken, ABD'nin diplomatik izolasyonunu da derinleştiriyor.
Vize engeli, Filistin meselesinin BM çatısı altında çözülmesini savunan ülkelerin pozisyonunu zayıflatıyor. Avrupa Birliği ve Arap Birliği'nden henüz resmi bir açıklama gelmedi; ancak geçmişte benzer durumlarda ABD'nin tutumu eleştirilmişti. BM Genel Sekreteri'nin konuya ilişkin sessizliği, örgütün ev sahibi ülke ile ilişkilerindeki hassas dengeyi gözler önüne seriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Filistin Devlet Başkanı Abbas'a vize vermemesi, Türkiye'nin Filistin meselesindeki pozisyonunu doğrudan etkiliyor. Ankara, Filistin'in BM'deki temsil hakkının kısıtlanmasına karşı çıkarak uluslararası hukuka saygı çağrısı yapacak. Bu gelişme, Türkiye'nin BM Genel Kurulu'nda Filistin lehine yürüttüğü diplomatik mücadelede yeni bir argüman sunuyor. Ayrıca ABD ile Türkiye arasında Filistin politikası kaynaklı görüş ayrılığını derinleştirebilir. Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı ve BM platformlarında konuyu gündeme taşıyarak, Filistin'in uluslararası alandaki sesinin kısılmasına karşı ortak bir tutum geliştirmeye çalışacaktır.
