Avrupa Birliği ile Çin arasında ticaret savaşı senaryosu her geçen gün daha da gerçekçi hale geliyor. Brüksel yönetimi, Pekin'in devlet destekli sanayi politikalarına karşı harekete geçerken, Çin de AB ürünlerine yönelik misilleme adımlarını artırıyor. İki blok arasındaki bu gerilim, küresel tedarik zincirlerini ve dünya ekonomisini tehdit eden yeni bir cephe açıyor. The Economist dergisinin son sayısında ele alınan bu gelişme, uluslararası ticaret dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.
Brüksel'den Pekin'e sert uyarı: Devlet sübvansiyonları hedefte
Avrupa Komisyonu, Çin'in elektrikli araç, güneş paneli ve çelik gibi stratejik sektörlerde uyguladığı devlet sübvansiyonlarını mercek altına alıyor. Brüksel, bu sübvansiyonların Avrupalı üreticileri haksız rekabete maruz bıraktığını savunuyor. Geçtiğimiz aylarda AB, Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara yönelik anti-sübvansiyon soruşturması başlatmış, ardından da geçici gümrük vergileri uygulamaya koymuştu. Çin ise buna karşılık olarak Avrupa'dan ithal edilen konyak ve domuz eti gibi ürünlere yönelik soruşturmalar başlatarak misillemede bulundu.
Uzmanlara göre, iki taraf arasındaki ticaret hacmi 700 milyar avroyu aşıyor. AB, Çin'in en büyük ticaret ortağı konumunda bulunurken, Çin de AB için ikinci büyük ticari partner. Bu karşılıklı bağımlılık, ticaret savaşının etkilerini daha da yıkıcı hale getirebilir. Brüksel'deki yetkililer, Çin'in aşırı üretim kapasitesinin Avrupa pazarını bozduğunu ve yerli sanayiyi tehdit ettiğini belirtiyor. Ancak Çin yönetimi, bu suçlamaları reddederek AB'nin korumacılık yaptığını savunuyor.
Küresel ticaret dengeleri sarsılıyor
AB-Çin ticaret savaşının yalnızca iki tarafı değil, tüm dünyayı etkilemesi bekleniyor. Tedarik zincirlerinde yaşanacak aksamalar, özellikle Avrupa'da enflasyonu yeniden tetikleyebilir. Çin'in misillemeleri ise Avrupalı şirketlerin Asya pazarındaki rekabet gücünü zayıflatabilir. Öte yandan ABD, Çin'le ticaret savaşında Avrupa'nın yanında yer alıyor gibi görünse de, Washington'un kendi korumacı politikaları Brüksel'in de eleştirilerine hedef oluyor.
Küresel düzeyde, ticaret savaşının jeopolitik boyutu da dikkat çekiyor. AB, Çin'in Rusya'ya verdiği destek ve Tayvan konusundaki tutumu nedeniyle Pekin'le ilişkilerini gözden geçiriyor. Öte yandan, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Avrupa'ya yaptığı yatırımlar da giderek daha fazla sorgulanır hale geliyor. Bu durum, Avrupa'da Çin'e yönelik daha sert önlemler alınması yönündeki talepleri artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB ile Çin arasındaki ticaret savaşı, Türkiye için hem risk hem de fırsat barındırıyor. Kriz, Türkiye'nin Avrupa pazarındaki konumunu güçlendirebilir; Çin'den AB'ye yönelen bazı ürünlerin Türkiye üzerinden tedarik edilmesi mümkün hale gelebilir. Ancak Türkiye, Çin'in önemli ticaret ortaklarından biri olduğu için, krizin yan etkilerinden kaçınmak zor olabilir. Ankara'nın, iki blok arasında denge politikası izlemesi, ticari kazanımlarını koruması açısından kritik önem taşıyor. Aynı zamanda, Çin'in Türkiye'deki yatırımlarının (özellikle enerji ve altyapı) geleceği, bu gerilimden etkilenebilir.
