NEW YORK — 11 Eylül 2001 sabahı, foto muhabiri Spencer Platt, o anları fotoğraflarken içinden sürekli “Bu tarih, bu tarih” diye geçiriyordu. Getty Images foto muhabirleri Platt ve Mario Tama, 25 yıl sonra Axios'a verdikleri röportajda, o sabah tehlikenin tam kalbine nasıl koştuklarını anlattı. İkili, İkiz Kuleler'e yapılan saldırıların ardından New York sokaklarında yaşanan kaosu ve trajediyi görüntüledi. O gün çekilen kareler, 21. yüzyılın en önemli görsel tanıklıkları arasında yer aldı.
O Sabah: Haber Peşinde Koşanlar
Spencer Platt, o sabah erken saatlerde New York'ta başka bir görev için yola çıkmıştı. İlk uçak çarptığında, diğer birçok New Yorklu gibi olay yerine yöneldi. Ancak çoğu insan kaçarken, o ve meslektaşları tam tersi yöne, felaketin merkezine doğru gidiyordu. “İnsanların çığlıklarını, dumanı ve kaosu hatırlıyorum. Ama bir yandan da bu anları kayıt altına almanın tarihi bir sorumluluk olduğunu biliyordum” diyen Platt, o gün çektiği fotoğrafların bugün hâlâ hafızalarda olduğunu belirtti.
Mario Tama ise saldırı anında Manhattan'ın farklı bir noktasındaydı. İkinci uçak çarptığında, olayın bir kaza değil, koordineli bir terör saldırısı olduğu netleşti. Tama, hemen bir bisiklet bularak aşağı Manhattan'a doğru pedal çevirdi. Yolların kapalı olduğu bir ortamda, bisiklet en hızlı ulaşım aracıydı. Kulelerin yıkılışını ve ardından gelen toz bulutunu görüntüledi. O anlarda hayatını riske attığının farkında olduğunu söyleyen Tama, “Ama mesleğimiz bu; dünyaya tanıklık etmek için oradaydık” ifadelerini kullandı.
Her iki foto muhabiri de o gün çektikleri karelerle birçok ödül kazandı. Platt, 2001 yılında “Yılın Fotoğrafı” dahil olmak üzere çeşitli ödüller aldı. Tama'nın fotoğrafları ise dünyanın dört bir yanındaki gazetelerde manşet oldu. Ancak ikili, ödüllerin o gün yaşanan acıyı hafifletmediğini vurguluyor. O gün binlerce insan hayatını kaybetti ve geride tarifsiz bir yıkım bıraktı.
Gazetecilikte Tehlikeye Koşmak: 11 Eylül'ün Mirası
11 Eylül saldırıları, sadece ABD için değil, tüm dünya için bir dönüm noktası oldu. Bu olay, gazetecilik mesleğinde de derin izler bıraktı. Platt ve Tama gibi foto muhabirleri, felaket anlarında bile kameralarını bırakmayarak, tarihe tanıklık etmenin ne demek olduğunu gösterdi. O gün çekilen fotoğraflar, terörün yıkıcılığını tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Bu kareler, sonraki yıllarda Afganistan ve Irak savaşlarının kamuoyuna sunulmasında da etkili oldu.
Ancak uzmanlar, 11 Eylül sonrası gazetecilerin karşılaştığı risklerin arttığına dikkat çekiyor. Savaş bölgelerinde ve doğal afetlerde görev yapan gazeteciler, hem fiziksel hem de psikolojik olarak büyük tehditlerle karşı karşıya. Platt ve Tama'nın deneyimi, bu mesleğin ne kadar zorlu olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. İkilinin anlattıkları, aynı zamanda medya çalışanlarının olağanüstü durumlarda nasıl hareket ettiğini anlamak açısından da önem taşıyor.
Axios'a konuşan foto muhabirleri, o gün yaşadıkları travmayı hâlâ atlatamadıklarını belirtiyor. Platt, yıllar sonra bile o dumanın kokusunu ve çığlıkları rüyalarında gördüğünü söylüyor. Tama ise o gün çektiği fotoğraflara bakmanın kendisi için hâlâ zor olduğunu ifade ediyor. Ancak her ikisi de o gün orada olmaktan pişmanlık duymuyor; çünkü tarihe tanıklık etmenin bir gazeteci için en büyük onur olduğunu vurguluyorlar.
Türkiye Açısından Değerlendirme
11 Eylül saldırıları, küresel güvenlik algısını kökten değiştirdi ve Türkiye'yi de derinden etkiledi. Olay sonrası ABD'nin “teröre karşı savaş” politikası, Türkiye'nin bölgesel dengelerdeki konumunu yeniden şekillendirdi. Türkiye, terörle mücadelede hem NATO müttefiki olarak hem de kendi iç güvenlik dinamikleriyle bu süreçte kritik bir rol oynadı. Afganistan'daki uluslararası operasyonlara asker gönderen Türkiye, aynı zamanda Irak'ın kuzeyinde artan istikrarsızlıkla mücadele etti. Bugün gelinen noktada, 11 Eylül'ün mirası, Türkiye'nin terörle mücadelede uluslararası işbirliğine verdiği önemi ve bölgesel güvenlik stratejilerini hâlâ etkiliyor. Ayrıca, medya özgürlüğü ve gazetecilerin güvenliği konusunda da küresel bir farkındalık yarattı.
