Küresel ölçekte yüksek net değere sahip bireylerin (HNWI) ülke değiştirme eğilimi, siyasi ve vergi kaynaklı endişelerin azalmasıyla birlikte belirgin bir yavaşlama gösterdi. Yeni yayımlanan bir araştırmaya göre, 2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 128.000 milyonerin ikametgahını değiştirdiği tahmin ediliyor; bu rakam 2023'teki 135.000 ve 2022'deki 159.000 seviyesinin altında kalıyor. Uzmanlar, bu düşüşün temel nedenleri arasında birçok ülkede vergi politikalarının netleşmesi ve siyasi istikrarın kısmen yeniden tesis edilmesini gösteriyor.
Gelişmenin arka planı: 'non-dom' kaldırılması İngiltere'yi vurdu
Raporda en çarpıcı veri Birleşik Krallık'a ait. Ülkede uzun yıllardır tartışılan 'non-dom' (yerleşik olmayan yabancıların yurt dışı gelirlerine vergi muafiyeti) statüsünün 2023'te kaldırılmasının ardından, ülkeden ayrılan zenginlerin sayısı hızla arttı. 2024 yılında net olarak yaklaşık 9.500 milyoner İngiltere'yi terk ederken, bu sayı 2022'de sadece 1.600 civarındaydı. Londra merkezli danışmanlık firmaları, özellikle hedge fon yöneticileri ve teknoloji girişimcilerinin Dubai, Singapur ve İsviçre gibi daha düşük vergili merkezlere yöneldiğini belirtiyor. Ancak İngiltere'deki bu sert düşüşe rağmen, küresel ölçekte zengin göçünün yavaşlaması dikkat çekiyor.
Öte yandan, ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşlarının gevşemesi, Avrupa'da enerji krizinin hafiflemesi ve birçok gelişmekte olan ülkede seçim belirsizliklerinin sona ermesi, zenginlerin büyük kitleler halinde ülke değiştirme motivasyonunu azalttı. Henley & Partners ve New World Wealth gibi kuruluşların ortak araştırması, 'vergi sığınaklarına' yönelik talebin istikrar kazandığını, ancak Portekiz (Altın Vize programının sona ermesi), Yunanistan ve Malta gibi ülkelerin hala cazip olduğunu ortaya koyuyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Asya ve Orta Doğu yeni merkezler
Bölgesel bazda bakıldığında, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkeleri, düşük vergi oranları ve lüks yaşam standartlarıyla en çok zengin çeken ülkeler arasında yer alıyor. Özellikle Singapur ise Asya-Pasifik'teki en popüler adres olmayı sürdürüyor. Rapora göre, 2024'te Singapur'a net olarak 3.400 milyoner göç etti. Hindistan ve Çin ise sırasıyla 6.500 ve 5.000 milyoner kaybederek en çok zengin çıkışı yaşayan ülkeler oldu. Bu durum, gelişmekte olan ekonomilerdeki vergi yapıları ve siyasi belirsizliklerin yanı sıra, yüksek büyüme potansiyeline rağmen zenginlerin daha istikrarlı ortamları tercih ettiğini gösteriyor. Küresel ölçekte ise zengin göçünün yavaşlaması, ekonomik istikrarın ve politika öngörülebilirliğinin artmasına bağlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, son yıllarda uyguladığı vergi teşvikleri ve yatırımcı vizesi programlarıyla belirli bir zengin göçü almış olsa da, bu raporda öne çıkan ülkeler arasında yer almıyor. Ancak küresel zengin göçünün yavaşlaması, Türkiye için bir fırsat penceresi anlamına gelebilir. Özellikle İngiltere'den ayrılan yatırımcıların bir kısmının İstanbul veya Antalya gibi şehirlere yönelme potansiyeli bulunuyor. Bununla birlikte, Türkiye'nin yüksek enflasyon ve döviz kuru volatilitesi gibi makroekonomik zorlukları, uzun vadeli zengin çekme kapasitesini sınırlıyor. Bölgesel olarak bakıldığında, Körfez ülkelerinin baskınlığı Türkiye'nin bu pazarda daha agresif ve yenilikçi politikalar üretmesini gerektiriyor. Sonuç olarak, küresel trend Türkiye için potansiyel taşısa da, mevcut ekonomik kırılganlıklar nedeniyle dikkatli bir yaklaşım şart.
