Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'ya yönelik yaptırımları daha da kaldırabileceğini söyledi. Zelenskiy'nin bu açıklaması, Trump'ın 16 Ekim 2026 Cuma günü Rusya'nın enerji gelirlerini hedef alan kapsamlı ABD yaptırımlarını muaf tutan bir başkanlık kararnamesi imzalamasının ardından geldi. Kararname, Washington ile Kiev arasında yeni bir gerilim hattı oluşturdu.
Yaptırım Savaşında Yeni Perde
Trump'ın imzaladığı kararname, Rusya'nın enerji sektörüne yönelik yaptırımların bir kısmını askıya alıyor. Karar, ABD'nin Rusya'ya uyguladığı geniş kapsamlı yaptırımların Moskova'nın enerji gelirleri üzerindeki etkisini hafifletme potansiyeli taşıyor. Zelenskiy, bu adımın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yönelik baskıyı azaltacağını ve savaşın seyrini değiştirebileceğini savunuyor. Ukrayna lideri, Trump'ın daha önce yaptırımları kaldırma konusundaki istekliliğini göz önünde bulundurarak, benzer adımların devam edebileceği uyarısında bulundu.
ABD yönetimi ise kararnamenin gerekçesi olarak küresel enerji piyasalarındaki istikrarı ve müttefikler üzerindeki ekonomik etkileri gösteriyor. Ancak bu açıklama, Kiev'de endişeyle karşılandı. Zelenskiy, yaptırımların etkisiz hale getirilmesinin Rusya'nın savaş makinesini finanse etmesine olanak tanıyacağını belirtiyor. Ukrayna, Batı'nın yaptırım birliğinin korunması çağrısında bulunuyor.
Küresel ve Bölgesel Yansımalar
Trump'ın kararı, transatlantik ilişkilerde yeni bir çatlak yaratabilir. Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya'ya yönelik yaptırımların sürdürülmesi konusunda büyük ölçüde hemfikirken, ABD'nin tek taraflı adımı Batı ittifakında koordinasyon sorunlarına işaret ediyor. Uzmanlar, yaptırımların kaldırılmasının Rusya'nın enerji ihracatını artırarak küresel petrol ve doğalgaz fiyatlarını düşürebileceğini, bunun da enerji ithalatçısı ülkeler için kısa vadede olumlu olabileceğini, ancak uzun vadede jeopolitik riskleri artıracağını değerlendiriyor.
Rusya'nın enerji gelirleri, ülkenin federal bütçesinin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Yaptırımların hafifletilmesi, Moskova'nın savaş finansmanını güçlendirebilir. Öte yandan, ABD'nin adımı, diğer yaptırım uygulayan ülkelerin de benzer esneklikler göstermesine yol açabilir. Bu durum, Ukrayna'nın uluslararası destek konusundaki güvenini sarsabilir.
Zelenskiy'nin açıklamaları, aynı zamanda ABD iç siyasetinde de yankı uyandırabilecek nitelikte. Trump yönetimi, Rusya'ya yönelik tutumunda pragmatik bir çizgi izliyor. Kongre'deki bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat isimler, yaptırımların kaldırılmasının Putin'e ödül olacağını savunuyor. Ancak Beyaz Saray, kararın ABD'nin ulusal çıkarları doğrultusunda alındığını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya ve Ukrayna arasında denge politikası izlerken, Batı'nın yaptırım rejimindeki değişiklikler Ankara'nın enerji ve ticaret ilişkilerini doğrudan etkiliyor. ABD'nin yaptırımları hafifletmesi, Türkiye'nin Rusya ile enerji işbirliğini (TürkAkım, Akkuyu NGS) ve tarım-ticaret hacmini olumlu etkileyebilir. Ancak yaptırımların tamamen kaldırılması, Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki hassas dengesini zorlaştırabilir. Ankara, hem Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekleyip hem de Rusya ile ekonomik bağlarını sürdürmeye çalışıyor. Yaptırım rejimindeki belirsizlik, Türk iş dünyası için risk algısını artırabilir.
