Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'ya yönelik yaptırım ve tarifeleri yürürlüğe girmeden günler önce kaldırma kararını eleştirerek, bu adımın "yanlış" olduğunu ve Moskova'ya ek rahatlama sağlayacağını belirtti. Reuters'ın Washington muhabirleri Kanishka Singh ve Jasper Ward'ın haberine göre, Trump yönetiminin kararı, yaptırımların devreye girmesine kısa süre kala alındı. Zelenskiy, kararın Ukrayna ve müttefiklerinin Rusya üzerindeki baskıyı sürdürme çabalarını zayıflattığını vurguladı.
Yaptırımların arka planı ve Trump'ın kararı
ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırım ve tarife paketi, Moskova'nın Ukrayna'daki eylemleri ve uluslararası normları ihlal etmesi gerekçesiyle hazırlanmıştı. Yaptırımların, belirli sektörleri ve bireyleri hedef alarak Rus ekonomisi üzerinde baskı oluşturması bekleniyordu. Ancak Trump, yürürlüğe girmesine günler kala bu paketi askıya alma kararı aldı. Kararın gerekçesi henüz netleşmezken, Trump'ın daha önce Rusya ile ilişkileri yeniden düzenleme ve diyaloğu artırma yönünde açıklamaları bulunuyordu. Zelenskiy, bu adımın "Rusya'ya yönelik ek rahatlama" anlamına geldiğini ve savaşın seyrini olumsuz etkileyeceğini savundu.
Reuters'ın aktardığına göre, Zelenskiy açıklamasında "maalesef" ifadesini kullanarak kararın sonuçlarına dikkat çekti. Ukrayna lideri, yaptırımların kaldırılmasının Rusya'nın askeri kapasitesini artırabileceğini ve barış çabalarını baltalayabileceğini ifade etti. Trump yönetiminden ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Karar, ABD içinde de tartışma yaratmış durumda; Kongre'deki bazı isimler, yaptırımların kaldırılmasının Rusya'ya verilen bir taviz olduğunu belirterek endişelerini dile getirdi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Trump'ın kararı, Batı ittifakı içinde Rusya politikası konusunda var olan görüş ayrılıklarını derinleştirebilir. Avrupa Birliği ve NATO müttefikleri, Rusya'ya yönelik yaptırımların sürdürülmesi konusunda ısrarcı olmuştu. ABD'nin bu adımı, transatlantik ilişkilerde yeni bir gerginlik kaynağı oluşturabilir. Özellikle Almanya ve Fransa gibi ülkeler, yaptırımların kaldırılmasının Moskova'ya yanlış bir mesaj göndereceğini savunuyor. Öte yandan, yaptırımların kaldırılması Rusya'nın enerji ihracatını ve finansal işlemlerini rahatlatabilir; bu da küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açabilir. Uzmanlar, kararın Ukrayna'daki savaşın gidişatını doğrudan etkilemese de Rusya'nın ekonomik olarak rahatlamasına ve askeri harcamalarını artırmasına olanak tanıyabileceğini belirtiyor.
Trump'ın kararı, aynı zamanda ABD'nin dış politikasında bir dönüşümün işareti olarak yorumlanıyor. Başkan Trump, görev süresi boyunca Rusya ile ilişkileri normalleştirme ve yaptırımları gözden geçirme sinyalleri vermişti. Bu son adım, seçim vaatlerinden biri olan "gereksiz yaptırımları kaldırma" söylemiyle uyumlu görünüyor. Ancak kararın zamanlaması, Ukrayna'nın karşı taarruzunun sürdüğü ve Batı'nın Kiev'e askeri destek sağladığı bir döneme denk gelmesi nedeniyle eleştiriliyor. Zelenskiy'nin tepkisi, Ukrayna'nın müttefiklerinden beklediği desteğin azalmasından duyduğu endişeyi yansıtıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırımları kaldırması, Türkiye'nin dengeli dış politikası ve ekonomik çıkarları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Türkiye, Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk rolü üstlenmiş ve Batı yaptırımlarına katılmamıştı. Yaptırımların kaldırılması, Rusya ile ticari ve enerji ilişkilerini sürdüren Türkiye için kısa vadede olumlu bir ortam yaratabilir; ancak Batı ittifakı içinde yeni bir kırılma yaratma riski taşıyor. Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve enerji arz güvenliği açısından Rusya'nın ekonomik olarak rahatlaması, dengeleri değiştirebilir. Ayrıca, ABD'nin tek taraflı adımları, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve müzakere gücünü etkileyebilir. Ankara, gelişmeyi yakından takip ederek hem Kiev hem de Moskova ile diyaloğunu sürdürmeye çalışacaktır.
