Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump'ın özel elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile Pazartesi günü yaptığı görüşmenin 'olumlu' geçtiğini açıkladı. Bu görüşme, Rusya ile savaşın diplomatik yollarla çözümüne yönelik son dönemde artan çabaların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Zelenskiy, yaptığı yazılı açıklamada, 'ABD'li ortaklarımızla barışa giden yolda atılabilecek adımları değerlendirdik. Görüşme yapıcı ve olumluydu' ifadelerini kullandı. Görüşmenin hemen ardından Avrupalı liderler, Zelenskiy ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında önerilen bir zirve toplantısına destek verdiklerini duyurdu.
Diplomatik temasların arka planı
Zelenskiy'nin Trump'ın özel elçileriyle görüşmesi, Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşın üçüncü yılına yaklaşılırken gerçekleşti. Şubat 2022'de başlayan savaşta Ukrayna, Batı'nın askeri ve mali desteğiyle direnişini sürdürüyor. Ancak savaşın uzaması, hem Ukrayna'da hem de uluslararası kamuoyunda yorgunluğa neden oldu. Trump'ın Kasım 2024'te yeniden başkan seçilmesinin ardından, Ukrayna'daki savaşın sonlandırılmasına yönelik diplomatik girişimler hız kazandı. Witkoff ve Kushner, Trump'ın Ukrayna özel temsilcileri olarak atanmıştı. Görüşmede, olası bir ateşkes anlaşmasının parametreleri, savaş esirlerinin takası ve insani koridorların açılması gibi konuların ele alındığı belirtiliyor.
Avrupalı liderlerden zirve desteği
Görüşme sonrası yapılan açıklamalarda, Avrupalı liderlerin Zelenskiy ile Putin arasında bir zirve toplantısı düzenlenmesi fikrine sıcak baktığı ifade edildi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Olaf Scholz, bu hafta başında yaptıkları ortak açıklamada, 'Doğrudan bir diyalog, çatışmanın sona erdirilmesi için en etkili yollardan biridir' dedi. Ancak Rusya tarafından henüz resmi bir yanıt gelmedi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 'Putin'in herhangi bir zirveye katılımı konusunda şu an için somut bir plan bulunmamaktadır' açıklamasını yaptı.
Uzmanlar, olası bir zirvenin zorluklarına dikkat çekiyor. Ukrayna, Rusya'nın işgal ettiği topraklardan çekilmesini şart koşarken, Rusya ise Kırım ve Donbas'taki kazanımlarının tanınmasını talep ediyor. Bu temel tutum farklılıkları, müzakerelerin önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna-Rusya savaşında arabuluculuk rolü üstlenen nadir ülkelerden biri. Cumhurbaşkanı Erdoğan, savaşın başından bu yana her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tuttu. Zelenskiy-Trump temaslarının olumlu seyretmesi, Türkiye'nin de dahil olduğu diplomatik süreçleri canlandırabilir. Özellikle Karadeniz Tahıl Koridoru'nun yeniden canlandırılması ve esir takası gibi konularda Türkiye'nin katkısı önem kazanabilir. Ayrıca ABD ile Rusya arasında olası bir yakınlaşma, Türkiye'nin S-400 ve F-35 gibi savunma politikalarında yeni denklemler yaratabilir. Türkiye, bu gelişmeleri hem ulusal güvenliği hem de bölgesel istikrar açısından yakından izlemektedir.
