Ukrayna'nın başkenti Kiev'de binlerce kişi, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in savunma bakanını görevden alma kararına karşı sokaklara döküldü. Protestocular, kararın ülkenin savunma kabiliyetini zayıflatacağını ve Rusya karşısında dezavantaj yaratacağını savunuyor. Gösteriler, Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcısı'nın da istifa etmesiyle daha da büyüdü.
Gelişmenin arka planı
Zelenskiy, geçtiğimiz hafta Savunma Bakanı Oleksiy Reznikov'u görevden aldığını duyurmuştu. Resmi gerekçe olarak savunma bakanlığındaki yolsuzluk iddiaları ve savaşın yönetiminde etkinsizlik gösterildi. Ancak muhalefet, bu kararın başkanlık seçimleri öncesinde siyasi bir hamle olduğunu öne sürüyor. Reznikov, 2022'de Rusya'nın işgalinin başlamasından bu yana görevdeydi ve Batılı müttefiklerle askeri yardım koordinasyonunda kilit rol oynamıştı. Onun yerine atanan isim ise henüz kamuoyuna açıklanmadı. Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcısı'nın istifası, ordunun üst kademelerindeki rahatsızlığın bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Analistler, bu gelişmelerin Zelenskiy'nin savaş zamanındaki liderliğine duyulan güveni sarstığını belirtiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Ukrayna'da yaşanan bu siyasi kriz, sadece iç dinamiklerle sınırlı kalmıyor. Batılı ülkeler, Ukrayna'ya yapılan askeri ve mali yardımların devamlılığı konusunda endişe duyuyor. ABD ve Avrupa Birliği, savaşın kritik bir aşamasında böyle bir değişikliğin cephedeki birliklere olumsuz yansıyabileceği uyarısında bulundu. Rusya ise gelişmeleri kendi lehine kullanmaya çalışıyor; Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Ukrayna yönetimindeki 'kaos'un Rus ordusunun ilerleyişini hızlandıracağını iddia etti. Öte yandan, Ukrayna'nın NATO üyelik süreci de bu krizden etkilenebilir. Bazı NATO üyeleri, siyasi istikrarsızlık yaşayan bir ülkenin ittifaka kabul edilmesinin risklerini dile getiriyor. Bölgesel olarak, Polonya ve Baltık ülkeleri Ukrayna'daki durumu yakından takip ediyor; bu ülkeler, Rusya'ya karşı en ön safta yer alan Ukrayna'nın zayıflamasından endişe ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'da yaşanan bu siyasi kriz, Türkiye'nin Karadeniz bölgesindeki çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Türkiye, Ukrayna ile savunma sanayii iş birliği ve Karadeniz'deki dengeler açısından yakın ilişki içinde. Savunma bakanlığındaki değişiklik, daha önce imzalanan anlaşmaların uygulanmasını geciktirebilir. Ayrıca, Ukrayna'nın istikrarsızlaşması, Rusya'nın bölgedeki nüfuzunu artırabilir ve Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki rolünü zorlaştırabilir. Ankara, Kiev'deki gelişmeleri dikkatle izlemeli ve yeni savunma bakanıyla ilişkileri hızla normalleştirmeye çalışmalıdır.
