İsrail'de 1 Kasım 2022'de yapılan genel seçimlerin sandık çıkış anketleri, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun sağcı bloku ile ana rakibi Gadi Eisenkot'un merkezci blokunun Meclis'te (Knesset) çoğunluğu elde edemediğini ortaya koydu. Ülke, son dört yılda beşinci kez sandık başına giderken, seçmenlerin tercihi siyasi kilitlenmeyi çözemedi. Anket sonuçlarına göre Netanyahu'nun Likud partisi ve müttefikleri 60, Eisenkot'un liderliğindeki Ulusal Birlik ittifakı ve destekçileri ise 60 sandalye civarında kalıyor. 120 üyeli Knesset'te hükümet kurmak için en az 61 sandalye gerekiyor.
Seçim sonuçları ve siyasi tablo
Sandık çıkış anketleri, Netanyahu'nun iktidarını sürdürme çabalarının zorlu geçeceğini gösteriyor. Netanyahu, İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı olarak, yolsuzluk davasıyla boğuşurken bir yandan da koalisyon ortaklarını bir arada tutmaya çalışıyor. Seçim kampanyası, Netanyahu'nun yargı reformu vaatleri ve güvenlik konuları etrafında şekillendi. Ana muhalefet lideri Gadi Eisenkot ise eski bir genelkurmay başkanı olarak güvenlik ve yönetişim vurgusu yaptı. Ancak her iki bloğun da Meclis'te çoğunluğu sağlayamaması, siyasi belirsizliğin süreceğine işaret ediyor.
Seçim sonuçlarının kesinleşmesi için oyların sayımı devam ediyor. Resmi sonuçların açıklanmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümet kurma görevini koalisyon oluşturma şansı en yüksek olan parti liderine verecek. Ancak anket sonuçlarına göre hiçbir blok tek başına iktidar kuramayacağı için uzun süreli koalisyon müzakereleri bekleniyor. Bu durum, İsrail'in siyasi istikrarsızlığını daha da derinleştirebilir.
Netanyahu'ya yönelik istifa çağrıları ise seçim sonuçlarının ardından yükselişe geçti. Muhalefet partileri, Netanyahu'nun yolsuzluk davası nedeniyle görevde kalmasının uygun olmadığını savunuyor. Netanyahu ise suçlamaları reddediyor ve seçim sonuçlarının kendisine yeni bir yetki verdiğini öne sürüyor. Ancak sandık çıkış anketleri, Netanyahu'nun bu iddiasını desteklemiyor; zira Likud partisi, önceki seçimlere göre oy kaybı yaşamış görünüyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail'deki siyasi belirsizlik, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeyi daha da karmaşık hale getirebilir. Netanyahu'nun iktidarda kalması, İran'a karşı sert politikalar ve Filistin meselesinde statükoyu koruma eğilimini sürdüreceği anlamına geliyor. Ancak zayıf bir koalisyon hükümeti, önemli kararlar almakta zorlanabilir. Eisenkot'un olası bir hükümetinde ise daha ılımlı ve diyaloga açık bir yaklaşım beklenebilir. ABD yönetimi, İsrail'in siyasi istikrarına önem veriyor ve iki devletli çözüm konusunda Netanyahu hükümetiyle görüş ayrılıkları yaşıyor. Seçim sonuçları, ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olabilir. Ayrıca İsrail'in normalleşme anlaşmaları (Abraham Accords) kapsamında Arap ülkeleriyle ilişkilerini derinleştirme çabaları, iç siyasi belirsizlikten etkilenebilir.
Uluslararası kamuoyu, İsrail'deki seçim sonuçlarını yakından takip ediyor. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, İsrail'de istikrarlı bir hükümetin bir an önce kurulmasını umuyor. Filistin yönetimi ise seçim sonuçlarının Filistin sorununa yönelik politikaları nasıl etkileyeceğini izliyor. Türkiye de bölgedeki gelişmelere ilgi gösteriyor; zira İsrail ile ilişkiler son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki siyasi kilitlenme, Türkiye'nin bölgesel diplomasi ve enerji politikaları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Netanyahu hükümeti, Türkiye ile ilişkilerde mesafeli bir tutum sergilerken, alternatif bir hükümetin daha yapıcı olabileceği değerlendiriliyor. Özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve İsrail'in doğal gaz ihracatı konusunda Türkiye ile iş birliği potansiyeli, yeni hükümetin politikalarına bağlı. Ayrıca Filistin meselesinde Türkiye'nin tutumu, İsrail'in yeni yönetimiyle ilişkilerin seyrini belirleyecek. Türkiye, bölgede istikrarın korunmasını ve Filistinlilerin haklarının gözetilmesini savunuyor. Seçim sonuçları, Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerinde yeni bir sayfa açma fırsatı yaratabilir ancak belirsizlik ortamı, temkinli bir yaklaşımı gerektiriyor.
