Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 20 Mart 2025 tarihinde Brüksel'de gerçekleştirilen Avrupa Birliği (AB) Liderler Zirvesi'ne katıldı. Zirve kapsamında Zelenskiy, Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bir araya gelerek Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali desteğin sürdürülmesi konularını ele aldı. Ayrıca Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Slovakya Başbakanı Robert Fico ve Polonya Başbakanı Donald Tusk ile ayrı ayrı ikili görüşmeler gerçekleştiren Zelenskiy, ülkesinin savaş halindeki durumuna ilişkin uluslararası desteğin artırılması çağrısında bulundu.
Zirvede Öne Çıkan Başlıklar: Askeri Yardım ve Yeniden Yapılanma
Brüksel'deki toplantıda liderler, Ukrayna'ya yönelik yeni bir yardım paketini görüştü. Zelenskiy, hava savunma sistemleri, topçu mühimmatı ve mayın temizleme ekipmanları dahil olmak üzere acil askeri ihtiyaçların karşılanması için AB ülkelerine çağrı yaptı. Ukrayna lideri, Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının kış aylarında sivil halkı zor durumda bıraktığını vurgulayarak, uluslararası ortakların taahhütlerini hızlandırması gerektiğini belirtti.
Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel, Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne olan desteğin sarsılmaz olduğunu ifade ederken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ukrayna'nın yeniden yapılanma süreci için 50 milyar avroluk bir fon oluşturulduğunu ve bu fonun kullanımına yönelik ilk adımların atıldığını duyurdu. Buna ek olarak, Ukrayna'nın AB'ye katılım müzakerelerinin hızlandırılması konusu da gündeme geldi; Zelenskiy, ülkesinin 2030 yılına kadar tam üyelik hedefini yineledi.
Zelenskiy, Yunanistan Başbakanı Miçotakis ile yaptığı görüşmede Ege Denizi'ndeki güvenlik iş birliğini ve Doğu Akdeniz'deki dengeleri ele alırken, Slovakya Başbakanı Robert Fico ile Ukrayna'daki Slovak azınlığın durumu ve enerji ticareti konularında fikir alışverişinde bulundu. Polonya Başbakanı Donald Tusk ile yapılan toplantıda ise iki ülke arasındaki sınır geçişlerinin kolaylaştırılması ve Polonya'nın Ukrayna'ya askeri lojistik desteği masaya yatırıldı.
Bölgesel Boyut: NATO İlişkileri ve Rusya Faktörü
Zelenskiy'nin Brüksel ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde Ukrayna'ya yönelik yardımların azaltılması yönündeki işaretlerin ardından gerçekleşiyor. Bu nedenle Zelenskiy, AB liderlerinden daha somut taahhütler almayı hedefliyor. Ukrayna, savaşın üçüncü yılına girerken, Rusya'nın doğu cephesinde ilerleyişi nedeniyle Batı'dan ek askeri malzeme almakta zorlanıyor. AB ülkeleri arasında yardım konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor; Macaristan ve Slovakya gibi ülkeler, yaptırımların gevşetilmesini savunurken, Baltık ülkeleri ve Polonya daha sert önlemler çağrısı yapıyor.
Brüksel'de ayrıca, Zelenskiy'nin Rusya ile olası bir ateşkes görüşmesi için diplomatik çabalar da gündeme geldi. Zelenskiy, ateşkesin ancak Batı güvenlik garantileri sağlanması halinde mümkün olabileceğini ve Ukrayna'nın NATO üyeliği sürecinin hızlandırılması gerektiğini yineledi. Bu konuda Almanya ve Fransa'nın temkinli duruşu devam ederken, İngiltere ve Polonya'nın daha aktif rol oynaması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Zelenskiy'nin AB ile ilişkileri güçlendirme çabaları, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik dinamikleri açısından önem taşıyor. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamında savaş gemilerinin geçişini düzenlerken, Ukrayna'nın tahıl koridoru anlaşmasının yeniden canlandırılması Ankara'nın arabuluculuk rolünü ön plana çıkarabilir. Ayrıca, AB'nin Ukrayna'ya yönelik mali desteği Türk şirketlerinin yeniden inşa projelerine katılımı için fırsat yaratabilir. Ancak, Rusya ile ilişkilerin dengelenmesi ihtiyacı, Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki konumunu hassaslaştırmaktadır. Ankara, Moskova'yı karşısına almadan Kiev'e destek sunma stratejisini sürdürmek durumundadır.
